Bão Ampil 2024 áp sát Kanto với cường độ mạnh hiếm thấy trong mùa bão Nhật Bản
Bão Ampil năm 2024 trở thành một trong những hệ thống nhiệt đới đáng chú ý nhất khi tiến gần vùng Kanto của Nhật Bản với cường độ rất mạnh, trong bối cảnh khu vực này đang chịu sự tác động của nhiều đợt thời tiết nguy hiểm trong mùa hè. Hình thành trên Tây Bắc Thái Bình Dương ngày 11 tháng 8, Ampil tăng cường nhanh chóng trên vùng biển mở trước khi đạt cực đại vào ngày 16 tháng 8 ngoài khơi phía đông Nhật Bản. Theo Cơ quan Khí tượng Nhật Bản, Ampil đạt cấp “bão rất mạnh” với sức gió duy trì tối đa trong 10 phút khoảng 155 km/h và áp suất trung tâm thấp nhất 950 hPa. Sau khi gây gián đoạn hàng không, đường sắt và làm mất điện tại nhiều khu vực ở Nhật Bản, hệ thống suy yếu và chuyển thành xoáy thuận ngoại nhiệt đới vào ngày 19 tháng 8.
Hình thành trên Tây Bắc Thái Bình Dương: Quỹ đạo Bắc tiến của Ampil tránh xa Biển Đông
Ampil bắt đầu từ một áp thấp nhiệt đới trên Tây Bắc Thái Bình Dương vào ngày 11 tháng 8 năm 2024, với tâm ban đầu nằm gần 21,7 độ vĩ bắc và 134,9 độ kinh đông. Trong giai đoạn đầu, hệ thống nằm trên vùng biển xa phía đông Philippines, nơi có điều kiện thuận lợi để tổ chức hoàn lưu và phát triển đối lưu.
Ngày 12 tháng 8, áp thấp nhiệt đới mạnh lên thành bão với sức gió khoảng 64 km/h và áp suất trung tâm giảm xuống 998 hPa. Sang ngày 13 tháng 8, Ampil tiếp tục tăng cường, đạt sức gió khoảng 74 km/h trước khi tăng lên khoảng 111 km/h vào cuối ngày. Hoàn lưu bão mở rộng khi hệ thống di chuyển theo hướng bắc và đông bắc trên vùng biển rộng của Tây Bắc Thái Bình Dương.
Quỹ đạo của Ampil không hướng vào Biển Đông nên các tỉnh ven biển Việt Nam không chịu ảnh hưởng trực tiếp từ gió mạnh, mưa lớn hoặc nước dâng do bão. Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia theo dõi hoạt động của hệ thống trong bối cảnh giám sát chung các xoáy thuận nhiệt đới trên Tây Bắc Thái Bình Dương và Biển Đông.
Philippines cũng không nằm trên đường đi chính của Ampil. Cơ quan Khí quyển, Địa vật lý và Thiên văn Philippines (PAGASA) không phát cảnh báo địa phương do bão nằm ngoài vùng trách nhiệm theo dõi trực tiếp của cơ quan này. Trung Quốc đại lục cũng không ghi nhận ảnh hưởng trực tiếp từ bão do tâm bão duy trì ngoài khơi và không tiến vào khu vực ven biển nước này.
Ngày 15 tháng 8, Ampil bước vào giai đoạn mạnh lên rõ rệt khi tiến gần vùng biển phía đông Nhật Bản. Sức gió duy trì tăng lên khoảng 129 km/h, trong khi áp suất trung tâm tiếp tục giảm, cho thấy cấu trúc bão được củng cố trên vùng biển có điều kiện năng lượng cao.
Tiến gần Nhật Bản: Ampil đạt đỉnh bão rất mạnh và đe dọa khu vực Kanto
Ngày 16 tháng 8 là thời điểm Ampil đạt cường độ cao nhất trong vòng đời. Tâm bão khi đó nằm gần 36,2 độ vĩ bắc và 143,3 độ kinh đông, ngoài khơi phía đông Nhật Bản. Cơ quan Khí tượng Nhật Bản xác định Ampil đạt cấp bão rất mạnh với sức gió duy trì tối đa 10 phút khoảng 155 km/h, áp suất trung tâm thấp nhất 950 hPa.
Dữ liệu từ Trung tâm Cảnh báo Bão Liên hợp Hoa Kỳ ghi nhận tốc độ gió duy trì trong một phút của Ampil ở mức cao hơn, khoảng 205-215 km/h trong thời kỳ mạnh nhất. Sự khác biệt này do JMA và JTWC áp dụng chuẩn đo gió khác nhau: 10 phút và 1 phút.
Khi áp sát vùng Kanto, Ampil được đánh giá là một trong những cơn bão mạnh nhất đe dọa khu vực này kể từ bão Faxai năm 2019. Chính quyền Nhật Bản phát cảnh báo về gió mạnh, biển động, mưa lớn và nguy cơ ngập lụt tại các khu vực ven biển và vùng địa hình thấp.
Ảnh hưởng của bão thể hiện rõ trong hệ thống giao thông và sinh hoạt. Nhiều hãng hàng không phải hủy hàng trăm chuyến bay, tổng số chuyến bị ảnh hưởng được các nguồn thống kê ghi nhận trong khoảng 600-1.000 chuyến. Một số tuyến đường sắt phải tạm ngừng hoặc điều chỉnh hoạt động để bảo đảm an toàn. Tại các khu vực chịu ảnh hưởng, hàng nghìn hộ gia đình bị gián đoạn nguồn điện trong thời gian bão đi qua. Các báo cáo địa phương ghi nhận ít nhất 4 người bị thương liên quan đến ảnh hưởng của Ampil.
Dù đạt cường độ mạnh, Ampil không đổ bộ trực tiếp vào vùng đông dân cư của Nhật Bản. Tâm bão đi qua ngoài khơi phía đông Honshu, giúp giảm mức độ thiệt hại so với trường hợp bão tiến sâu vào đất liền. Tuy nhiên, các khu vực ven biển vẫn trải qua gió giật mạnh, sóng cao và mưa lớn trong thời gian bão đi qua.
Đường đi hướng lên phía bắc của Ampil khiến toàn bộ giai đoạn mạnh nhất diễn ra trên Tây Bắc Thái Bình Dương thay vì Biển Đông, do đó Việt Nam, Philippines và Trung Quốc chủ yếu theo dõi hệ thống từ góc độ dự báo khu vực.
Rời khỏi Nhật Bản: Ampil suy yếu và chuyển đổi trên Bắc Thái Bình Dương
Sau khi đạt cực đại ngày 16 tháng 8, Ampil bắt đầu giảm cường độ khi di chuyển nhanh hơn về phía đông bắc. Ngày 17 tháng 8, sức gió duy trì giảm xuống khoảng 120 km/h, trong khi áp suất trung tâm tăng lên 960 hPa. Đến ngày 18 tháng 8, bão tiếp tục suy yếu khi tiến vào vùng biển lạnh hơn.
Ngày 19 tháng 8, Ampil mất các đặc điểm của một bão nhiệt đới và chuyển thành xoáy thuận ngoại nhiệt đới tại khu vực gần 44,3 độ vĩ bắc và 162,7 độ kinh đông. Sau đó, hệ thống tiếp tục di chuyển về phía bắc qua Bắc Thái Bình Dương với cấu trúc ngoài nhiệt đới.
Ngày 21 tháng 8 năm 2024, Ampil kết thúc quá trình theo dõi tại vị trí gần 62,5 độ vĩ bắc và 181,6 độ kinh đông. Vòng đời của Ampil kéo dài từ ngày 11 tháng 8, đạt cực đại với áp suất 950 hPa ngày 16 tháng 8, chuyển thành xoáy thuận ngoại nhiệt đới ngày 19 tháng 8 và kết thúc theo dõi ngày 21 tháng 8.