Bão Wukong 2024: Nhìn lại toàn diện
Hình thành và lịch sử khí tượng
Bão Wukong bắt nguồn từ một vùng nhiễu động nhiệt đới ở phía đông Philippines vào đầu tháng 8 năm 2024. Nhiệt độ mặt nước biển thuận lợi và độ đứt gió thấp cho phép nó mạnh lên nhanh chóng. Đến ngày 10 tháng 8, nó trở thành bão nhiệt đới, và trong vòng 48 giờ, nó đạt cường độ bão cuồng phong. Trung tâm Cảnh báo Bão Liên hợp (JTWC) đã phân loại nó là siêu bão vào ngày 12 tháng 8, với sức gió duy trì 1 phút tối đa 140 knot (260 km/h). Wukong di chuyển theo hướng tây bắc, ảnh hưởng đến quần đảo Ryukyu, Đài Loan và miền đông Trung Quốc trước khi đổi hướng đông bắc về phía bán đảo Triều Tiên và Nhật Bản.
Tác động và thiệt hại
Việt Nam
Mặc dù Wukong không đổ bộ trực tiếp vào Việt Nam, nhưng hoàn lưu của nó đã tăng cường gió mùa tây nam, gây mưa lớn ở các tỉnh phía Bắc. Mưa lớn dẫn đến ngập lụt cục bộ tại một số khu vực trũng thấp. Thiệt hại về người và tài sản không đáng kể. Chính quyền địa phương đã chủ động triển khai các biện pháp ứng phó.
Trung Quốc (Đại lục, Đài Loan, Hồng Kông, Ma Cao)
- Trung Quốc đại lục: Wukong đổ bộ vào tỉnh Chiết Giang ngày 14 tháng 8 với cường độ bão cấp 4. Hơn 3 triệu người đã được sơ tán. Thiệt hại kinh tế trực tiếp vượt quá 10 tỷ USD. Lũ lụt và lở đất trên diện rộng đã phá hủy hàng nghìn ngôi nhà. Thượng Hải hứng chịu nước dâng do bão kỷ lục.
- Đài Loan: Mưa lớn vượt quá 800 mm ở vùng núi gây lở đất. 15 người thiệt mạng, thiệt hại nông nghiệp 500 triệu USD.
- Hồng Kông và Ma Cao: Gió mạnh và mưa lớn gây hủy chuyến bay và ngập lụt nhẹ. Không có thương vong.
Nhật Bản
Wukong đi qua quần đảo Ryukyu vào ngày 13 tháng 8, gây thiệt hại nghiêm trọng ở Okinawa. 2 người chết, 50 người bị thương. 200.000 hộ gia đình mất điện. Bão sau đó lướt qua Kyushu, gây mưa lớn và lở đất.
Bán đảo Triều Tiên
- Hàn Quốc: Wukong đổ bộ gần Busan ngày 16 tháng 8 với cường độ bão cấp 2. 10 người chết, lũ lụt trên diện rộng. Thiệt hại kinh tế ước tính 2 tỷ USD.
- Triều Tiên: Mưa lớn gây lũ lụt ở phía nam, làm hư hại mùa màng và cơ sở hạ tầng. Báo cáo hạn chế do hạn chế của chính phủ.
Philippines
Mặc dù Wukong không đổ bộ, nhưng nó đã tăng cường gió mùa tây nam, gây lũ lụt nghiêm trọng ở Luzon. 8 người chết, hơn 100.000 người phải di dời.
Phản ứng của chính phủ và nỗ lực cứu trợ
- Việt Nam: Ban Chỉ đạo Quốc gia về Phòng chống Thiên tai đã ban hành công điện khẩn yêu cầu các địa phương theo dõi chặt chẽ diễn biến bão. Các tỉnh phía Bắc đã chủ động tiêu thoát nước, sẵn sàng sơ tán dân khi cần.
- Trung Quốc: Chính phủ trung ương điều động 50.000 quân nhân cứu trợ. Quỹ khẩn cấp 1 tỷ USD được phân bổ. Lệnh sơ tán được ban hành 48 giờ trước khi đổ bộ.
- Nhật Bản: Cơ quan Khí tượng Nhật Bản đưa ra cảnh báo sớm. Lực lượng Phòng vệ tiến hành cứu hộ. Bồi thường cho người dân bị ảnh hưởng được công bố.
- Hàn Quốc: Tổng thống ban bố tình trạng khẩn cấp. Đội cứu hộ được huy động. Yêu cầu bảo hiểm được xử lý nhanh chóng.
- Philippines: Chính phủ cung cấp gói thực phẩm và nơi trú ẩn cho các gia đình di dời. Yêu cầu viện trợ quốc tế.
- Quốc tế: LHQ và Hội Chữ thập đỏ đề nghị hỗ trợ. Các nước láng giềng chia sẻ dữ liệu vệ tinh để theo dõi.
Kết luận
Bão Wukong là một trong những cơn bão tàn phá nhất năm 2024, nhấn mạnh nhu cầu cải thiện cơ sở hạ tầng và hệ thống cảnh báo sớm ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Biến đổi khí hậu được dự báo sẽ làm gia tăng tần suất các hiện tượng cực đoan như vậy.
Nguồn dữ liệu: Các cơ quan khí tượng và báo cáo tin tức.