Bão Lidia (2023): Phân tích hồi cứu
Lịch sử khí tượng
Bão Lidia hình thành từ một sóng nhiệt đới rời khỏi bờ biển châu Phi vào cuối tháng 9 năm 2023. Hệ thống này phát triển thành áp thấp nhiệt đới vào ngày 3 tháng 10, cách bờ biển phía nam Mexico vài trăm dặm, sau đó mạnh lên thành bão nhiệt đới vào ngày 4 tháng 10 và được đặt tên là Lidia. Ban đầu, bão gặp khó khăn trong việc tăng cường do gió đứt vừa phải, nhưng đến ngày 8 tháng 10, nó bắt đầu tổ chức hiệu quả hơn. Trong 48 giờ tiếp theo, Lidia tăng cường nhanh chóng nhờ nhiệt độ mặt nước biển rất ấm (30–31°C) và gió đứt thấp. Vào ngày 10 tháng 10, Lidia đạt cường độ đỉnh điểm là bão cấp 4 theo thang Saffir-Simpson, với sức gió duy trì tối đa 140 dặm/giờ (220 km/giờ) và áp suất trung tâm tối thiểu 942 mb. Nó đổ bộ lúc 8 giờ tối EDT ngày 10 tháng 10 (00:00 UTC ngày 11 tháng 10) gần Las Peñitas, Mexico, cách Puerto Vallarta khoảng 35 dặm về phía tây nam. Điều này khiến Lidia trở thành cơn bão Thái Bình Dương đổ bộ mạnh thứ ba từng được ghi nhận ở Mexico. Sau khi đổ bộ, bão suy yếu nhanh chóng trên địa hình đồi núi phía tây Mexico và tan vào ngày 11 tháng 10.
Tác động và thiệt hại
Lidia gây ra sự tàn phá rộng khắp dọc bờ biển Thái Bình Dương của Mexico, đặc biệt là các bang Jalisco, Nayarit và Sinaloa. Bão mang theo lượng mưa lớn lên tới 12 inch (300 mm), gây lũ quét và lở đất. Một cơn dâng bão nguy hiểm đã gây ra lũ lụt ven biển nghiêm trọng gần và phía nam nơi đổ bộ. Ít nhất hai người thiệt mạng đã được báo cáo: một người đàn ông ở Nayarit chết do cây đổ vào xe, và một người khác chết đuối khi cố gắng băng qua sông dâng cao ở Jalisco. Hai người khác bị thương ở Jalisco. Thiệt hại về cơ sở hạ tầng rất lớn, bao gồm cây đổ, đường dây điện bị đứt và các tòa nhà bị hư hại. Sân bay Puerto Vallarta đã đóng cửa cho đến sáng ngày 11 tháng 10. Thiệt hại kinh tế ước tính hàng trăm triệu đô la, nhưng con số chính xác vẫn đang được đánh giá. Bão cũng ảnh hưởng đến nông nghiệp, đặc biệt là cây chuối và mía.
Phản ứng của chính phủ và nỗ lực cứu trợ
Tổng thống Mexico Andrés Manuel López Obrador đã triển khai khoảng 6.000 quân nhân để hỗ trợ sơ tán và cứu trợ. Chính quyền đã mở các trung tâm trú ẩn cho người dân phải di dời, và các trường học ở khu vực bị ảnh hưởng đã đóng cửa. Chính phủ phối hợp với chính quyền địa phương để dọn dẹp đống đổ nát và khôi phục điện. Trung tâm Bão quốc gia Hoa Kỳ (NHC) đã đưa ra cảnh báo kịp thời, và chính phủ Mexico đã ban hành lệnh sơ tán các khu vực trũng thấp. Hỗ trợ quốc tế đã được đề nghị, nhưng Mexico chủ yếu ứng phó bằng nguồn lực trong nước. Việc Lidia suy yếu nhanh chóng sau khi đổ bộ đã hạn chế phạm vi của thảm họa, nhưng các nỗ lực phục hồi vẫn tiếp tục trong nhiều tuần.
Tác động đến Việt Nam
Lidia không ảnh hưởng trực tiếp đến Việt Nam vì nó đổ bộ vào Mexico. Tuy nhiên, cơn bão này là một lời nhắc nhở về sự gia tăng cường độ của các xoáy thuận nhiệt đới do biến đổi khí hậu, điều mà Việt Nam, một quốc gia thường xuyên hứng chịu bão, cần đặc biệt quan tâm. Các nhà khoa học Việt Nam có thể nghiên cứu các hiện tượng tăng cường nhanh như Lidia để cải thiện dự báo bão. Về mặt thương mại, sự gián đoạn tại các cảng Mexico có thể ảnh hưởng đến xuất nhập khẩu của Việt Nam, nhưng tác động là không đáng kể.