Bão Ewiniar (2024): Một bài tổng kết toàn diện
1. Hình thành và lịch sử khí tượng
Bão Ewiniar, được Philippines gọi là bão Aghon, là xoáy thuận nhiệt đới đầu tiên của mùa bão Thái Bình Dương 2024. Nó hình thành từ một áp thấp nhiệt đới gần xích đạo vào ngày 22 tháng 5 năm 2024. Hệ thống này dần mạnh lên khi di chuyển về phía tây, trở thành bão nhiệt đới vào ngày 24 tháng 5 và đạt cường độ bão cuồng phong vào ngày 26 tháng 5. Ewiniar đạt đỉnh là bão cấp 2 theo thang Saffir-Simpson, với sức gió duy trì tối đa 176 km/h (109 dặm/h) và áp suất trung tâm tối thiểu 970 hPa. Bão di chuyển theo hướng tây bắc, đổ bộ vào Philippines vào ngày 27 tháng 5 trước khi đổi hướng đông bắc về phía Nhật Bản. Bão suy yếu khi gặp vùng nước lạnh hơn và gió đứt mạnh, chuyển thành xoáy thuận ngoại nhiệt đới vào ngày 31 tháng 5.
2. Tác động và thiệt hại
Việt Nam
Bão Ewiniar không ảnh hưởng trực tiếp đến Việt Nam. Bão di chuyển xa về phía đông, không đi vào Biển Đông. Tuy nhiên, hoàn lưu của bão đã gây mưa rào và giông ở một số tỉnh miền Bắc và Bắc Trung Bộ, nhưng không có thiệt hại đáng kể. Các cơ quan chức năng đã theo dõi chặt chẽ diễn biến của bão và ban hành các cảnh báo phòng ngừa. Nhìn chung, tác động của Ewiniar đối với Việt Nam là không đáng kể.
Philippines
Ewiniar đổ bộ vào Philippines với cường độ bão nhiệt đới mạnh, mang theo mưa lớn và gió mạnh đến các tỉnh phía đông. Bão gây ra lũ lụt và lở đất trên diện rộng, đặc biệt là ở vùng Bicol và Đông Visayas. Theo Hội đồng Quản lý và Giảm thiểu Rủi ro Thiên tai Quốc gia (NDRRMC), ít nhất 6 người thiệt mạng và hơn 100.000 người phải sơ tán. Thiệt hại nông nghiệp rất lớn, với lúa và ngô bị phá hủy, ước tính thiệt hại kinh tế lên tới 1,2 tỷ PHP (21 triệu USD). Cơ sở hạ tầng bị hư hại bao gồm đường xá, cầu cống và đường dây điện, khiến nhiều thị trấn mất điện trong nhiều ngày.
Nhật Bản
Sau khi rời Philippines, Ewiniar tiếp cận Nhật Bản như một cơn bão nhiệt đới suy yếu. Nó mang mưa lớn đến quần đảo Ryukyu và nam Kyushu, với lượng mưa tích lũy vượt quá 300 mm ở một số khu vực. Lũ lụt và lở đất đã xảy ra ở các tỉnh Okinawa và Kagoshima, nhưng không có thiệt hại về người. Bão làm gián đoạn giao thông, với các chuyến bay bị hủy và phà ngừng hoạt động. Thiệt hại tương đối nhỏ so với Philippines, ước tính khoảng 5 tỷ JPY (33 triệu USD).
Các khu vực khác
Dải mây ngoài của Ewiniar ảnh hưởng đến Đài Loan và bờ biển đông nam Trung Quốc, gây lũ lụt cục bộ nhưng không có thiệt hại lớn. Bão cũng góp phần hình thành Cyclone Remal ở Vịnh Bengal, nhưng không ghi nhận tác động trực tiếp.
3. Phản ứng của chính phủ và nỗ lực cứu trợ
Việt Nam
Ban Chỉ đạo Quốc gia về Phòng chống Thiên tai đã theo dõi sát sao diễn biến của bão và ban hành công điện yêu cầu các tỉnh ven biển chủ động ứng phó. Tuy nhiên, do bão không ảnh hưởng trực tiếp nên không cần triển khai các biện pháp ứng phó khẩn cấp.
Philippines
Chính phủ Philippines thông qua NDRRMC đã kích hoạt các quy trình khẩn cấp trước khi bão đến. Các cuộc sơ tán phòng ngừa đã được tiến hành ở các khu vực có nguy cơ cao, và hàng cứu trợ đã được dự trữ trước. Sau bão, Bộ Phúc lợi Xã hội và Phát triển (DSWD) đã phân phát các gói thực phẩm và bộ dụng cụ vệ sinh cho các gia đình bị ảnh hưởng. Bộ Công chính và Đường bộ (DPWH) đã triển khai các đội để dọn dẹp đống đổ nát và sửa chữa cơ sở hạ tầng bị hư hại. Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Philippines đã hỗ trợ các hoạt động cứu hộ. Viện trợ quốc tế đã được cung cấp bởi một số quốc gia, bao gồm Nhật Bản và Hoa Kỳ.
Nhật Bản
Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA) đã đưa ra các cảnh báo và khuyến cáo kịp thời. Chính quyền địa phương ở Okinawa và Kyushu đã mở các trung tâm sơ tán. Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản đã được đặt trong tình trạng sẵn sàng nhưng không được triển khai. Sau bão, công tác dọn dẹp và phục hồi diễn ra nhanh chóng, với sự gián đoạn tối thiểu đối với cuộc sống hàng ngày.
Hợp tác quốc tế
Trung tâm Điều phối Hỗ trợ Nhân đạo ASEAN (AHA Centre) đã theo dõi cơn bão và tạo điều kiện chia sẻ thông tin. Văn phòng Điều phối các vấn đề Nhân đạo của Liên Hợp Quốc (OCHA) đã hỗ trợ Philippines. Không cần các hoạt động cứu trợ quốc tế quy mô lớn.
Kết luận
Bão Ewiniar, mặc dù không phải là một cơn bão thảm khốc, đã làm nổi bật tính dễ bị tổn thương của Philippines trước các xoáy thuận nhiệt đới và tầm quan trọng của công tác chuẩn bị. Tác động của cơn bão chủ yếu tập trung ở Philippines, trong khi Nhật Bản chỉ chịu ảnh hưởng nhẹ. Các nỗ lực ứng phó đã cho thấy sự phối hợp hiệu quả giữa các cơ quan quốc gia và các đối tác quốc tế.