Bão Trami 2024: Quỹ đạo dị thường qua Philippines, Biển Đông và miền Trung Việt Nam
Bão Trami năm 2024, có tên tiếng Việt là Trà Mi, mang số hiệu quốc tế 2420 và mã theo dõi 22W, là Bão số 6 của Việt Nam trong năm 2024. Cơn bão hình thành trên Tây Bắc Thái Bình Dương, đi qua Philippines, tiến vào Biển Đông và đổ bộ khu vực miền Trung Việt Nam từ ngày 21 đến ngày 28 tháng 10. Trami đạt cường độ mạnh nhất với sức gió duy trì 120 km/h trước khi suy yếu do tác động của đứt gió trên Biển Đông. Hoàn lưu của bão gây mưa lớn, lũ lụt và sạt lở tại Philippines, Trung Quốc và các tỉnh ven biển miền Trung Việt Nam.
Hình thành từ Thái Bình Dương: Quỹ đạo xuyên Philippines vào Biển Đông
Theo số liệu theo dõi của các cơ quan khí tượng quốc tế, Trami bắt đầu được ghi nhận là áp thấp nhiệt đới trên Tây Bắc Thái Bình Dương vào rạng sáng ngày 21 tháng 10 năm 2024, cách phía đông Manila khoảng 1.370 km. Hệ thống ban đầu nằm trên vùng biển có điều kiện thuận lợi, sau đó di chuyển theo hướng tây về phía Philippines và tăng cường dần.
Ngày 22 tháng 10, Trami mạnh lên thành bão nhiệt đới với sức gió duy trì khoảng 64 km/h. Trong quá trình tiến gần Luzon, bão tiếp tục tổ chức hoàn lưu và đạt sức gió khoảng 92 km/h vào ngày 22–23 tháng 10. Sau đó, Trami đi qua đảo Luzon vào ngày 24 tháng 10.
Tại Philippines, Cơ quan Dịch vụ Khí tượng, Địa vật lý và Thiên văn Philippines (PAGASA) đặt tên địa phương cho bão là Kristine. Bão đổ bộ khu vực Divilacan thuộc tỉnh Isabela trên đảo Luzon, mang theo mưa lớn kéo dài, gió mạnh và gây ngập lụt nghiêm trọng tại nhiều tỉnh.
Ảnh hưởng của Kristine đặc biệt nghiêm trọng tại vùng Bicol, Calabarzon và một số khu vực miền đông Luzon. Nước lũ dâng nhanh khiến nhiều khu dân cư bị cô lập, nhiều tuyến đường bị chia cắt và lực lượng cứu hộ phải triển khai các hoạt động sơ tán quy mô lớn. Đến ngày 28 tháng 10, Philippines ghi nhận 97 người thiệt mạng do ảnh hưởng của bão và các đợt mưa lũ liên quan.
Sau khi vượt qua Luzon, Trami tiến vào khu vực trung tâm Biển Đông trong chiều ngày 24 tháng 10. Việc rời khỏi địa hình đảo giúp hoàn lưu bão duy trì được cấu trúc rộng, tạo điều kiện để hệ thống tiếp tục mạnh lên trước khi đạt cực đại.
Tăng cường trên Biển Đông: Cường độ mạnh nhất trước khi suy yếu
Trong giai đoạn di chuyển trên Biển Đông, Trami tiếp tục tăng cường và đạt trạng thái mạnh nhất vào ngày 26 tháng 10. Theo Cơ quan Khí tượng Hồng Kông, bão đạt cấp typhoon với sức gió cực đại gần tâm khoảng 120 km/h. Dữ liệu theo dõi quốc tế ghi nhận cường độ cực đại của hệ thống với sức gió duy trì khoảng 116 km/h và áp suất trung tâm 985 hPa.
Tuy nhiên, Trami nhanh chóng suy yếu sau khi đạt đỉnh. Khu vực trung tâm Biển Đông xuất hiện đứt gió thẳng đứng mạnh hơn, làm giảm khả năng duy trì cấu trúc đối lưu sâu của bão. Trong khi đó, ảnh hưởng kết hợp từ gió mùa đông bắc làm thay đổi trường gió xung quanh hệ thống.
Quỹ đạo của Trami trong giai đoạn này di chuyển chậm bất thường và liên tục đổi hướng. Sau khi di chuyển về phía tây bắc, bão chuyển hướng nam – tây nam vào ngày 27 tháng 10 trước khi tiến vào đất liền Việt Nam. Tốc độ di chuyển chậm khiến thời gian tác động của mưa lớn kéo dài tại các khu vực ven biển và đồng bằng.
Tại miền nam Trung Quốc, đặc biệt là đảo Hải Nam, hoàn lưu của Trami kết hợp với các điều kiện khí tượng khác gây ra một đợt mưa lớn kéo dài từ ngày 26 đến ngày 31 tháng 10. Theo số liệu của Cơ quan Khí tượng Hồng Kông, lượng mưa tích lũy cao nhất được ghi nhận tại Quỳnh Hải, Hải Nam đạt 1.243,1 mm. Mưa lớn gây ngập lụt và sạt lở, khiến 10 người thiệt mạng, hơn 550.000 người bị ảnh hưởng và gây thiệt hại kinh tế khoảng 230 triệu nhân dân tệ.
Đổ bộ miền Trung Việt Nam: Mưa lớn, lũ lụt và thiệt hại tại các tỉnh ven biển
Ngày 27 tháng 10 năm 2024, Trami đổ bộ khu vực miền Trung Việt Nam sau khi suy yếu từ một cơn bão mạnh trên Biển Đông thành bão nhiệt đới. Tâm bão đi vào khu vực trung tâm miền Trung, gần vùng giáp ranh giữa Thừa Thiên Huế và Đà Nẵng theo các báo cáo địa phương.
Trước khi bão ảnh hưởng trực tiếp, Việt Nam triển khai các biện pháp ứng phó tại các tỉnh ven biển miền Trung. Chính quyền địa phương tổ chức theo dõi diễn biến bão, rà soát khu vực nguy hiểm và triển khai phương án sơ tán người dân tại vùng có nguy cơ cao do lũ quét và sạt lở.
Tại Philippines, trước khi Trami đổ bộ, PAGASA đã phát hành các mức cảnh báo gió xoáy nhiệt đới theo hệ thống cảnh báo của nước này, yêu cầu người dân tại các khu vực bị ảnh hưởng chuẩn bị ứng phó với gió mạnh, mưa lớn và nước lũ. Tại Việt Nam, các cơ quan khí tượng phát cảnh báo mưa lớn, gió mạnh và nguy cơ lũ trên các sông khu vực miền Trung.
Dù sức gió giảm đáng kể so với thời điểm mạnh nhất trên Biển Đông, Trami vẫn gây mưa lớn do hoàn lưu rộng và lượng ẩm cao. Các tỉnh ven biển miền Trung ghi nhận tình trạng ngập úng, sạt lở và hư hại nhà cửa. Theo tổng hợp của Cơ quan Khí tượng Hồng Kông, tại Việt Nam có ít nhất 3 người thiệt mạng, 1 người mất tích và hơn 290 căn nhà bị hư hỏng do ảnh hưởng của bão.
Sau khi đi vào đất liền, Trami không tan ngay mà tiếp tục tồn tại dưới dạng áp thấp nhiệt đới yếu. Hệ thống suy yếu trên khu vực gần miền Trung Việt Nam, sau đó hoàn lưu dịch chuyển trở lại trên biển trước khi mất hoàn toàn tổ chức.
Tan rã trên Biển Đông: Những tác động kéo dài từ Philippines đến Việt Nam
Ngày 28 tháng 10 năm 2024, Trami suy yếu thành vùng áp thấp và hoàn toàn tan rã trong ngày sau khi hoàn lưu giảm mạnh trên Biển Đông. Quá trình suy yếu diễn ra sau hơn một tuần tồn tại, bắt đầu từ giai đoạn áp thấp nhiệt đới trên Tây Bắc Thái Bình Dương đến khi kết thúc vòng đời sau khi ảnh hưởng nhiều quốc gia.
Trong toàn bộ thời gian hoạt động, Trami đi qua Philippines, Biển Đông, ảnh hưởng đến Hải Nam của Trung Quốc và đổ bộ miền Trung Việt Nam. Tại Philippines, bão gây thiệt hại nghiêm trọng với 97 người thiệt mạng do lũ lụt và sạt lở. Tại Hải Nam, lượng mưa cao nhất đạt 1.243,1 mm tại Quỳnh Hải. Tại Việt Nam, bão gây ít nhất 3 người chết, 1 người mất tích và hơn 290 căn nhà bị ảnh hưởng.
Từ khi hình thành ngày 21 tháng 10 đến khi tan rã ngày 28 tháng 10, Trami duy trì hoạt động trên Tây Bắc Thái Bình Dương và Biển Đông, tạo ra chuỗi ảnh hưởng liên tiếp tại Philippines, Trung Quốc và Việt Nam trong mùa bão năm 2024.