Bão Prapiroon (2024): Báo cáo tổng quan chuyên sâu
1. Hình thành và lịch sử khí tượng
Bão Prapiroon bắt nguồn từ một vùng nhiễu động nhiệt đới hình thành gần quần đảo Mariana vào cuối tháng 6 năm 2024. Hệ thống này dần tổ chức lại khi di chuyển về phía tây trong điều kiện thuận lợi với nhiệt độ mặt nước biển ấm (trên 29°C) và độ đứt gió thẳng đứng thấp. Vào ngày 30 tháng 6, Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA) đã nâng cấp nó lên thành bão nhiệt đới và đặt tên là Prapiroon. Sau đó, bão mạnh lên nhanh chóng và đạt cường độ bão cuồng phong vào ngày 2 tháng 7 với sức gió duy trì tối đa 130 km/h. Bão tiếp tục mạnh lên, đạt đỉnh vào ngày 4 tháng 7 với sức gió 165 km/h (tương đương cấp 2) và áp suất trung tâm 955 hPa. Sau đó, Prapiroon đổi hướng về phía đông bắc do ảnh hưởng của một rãnh áp thấp trung vĩ độ và bắt đầu suy yếu do độ đứt gió tăng và nhiệt độ nước biển giảm. Bão chuyển thành xoáy thuận ngoại nhiệt đới vào ngày 7 tháng 7 và tan trên Bắc Thái Bình Dương.
2. Tác động và thiệt hại
Việt Nam
Việt Nam ghi nhận 1 người thiệt mạng và thiệt hại kinh tế ước tính 50 triệu USD. Các tỉnh phía Bắc như Quảng Ninh, Hải Phòng và Thái Bình chịu ảnh hưởng của mưa lớn và gió mạnh do dải ngoại vi của bão. Mưa lớn gây ngập lụt cục bộ tại một số khu vực trũng thấp, ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản. Gió mạnh làm tốc mái một số nhà dân và gây mất điện tạm thời.
Tác động quốc tế
- Trung Quốc: 28 người chết, thiệt hại 1,8 tỷ USD. Mưa lớn gây lũ quét và sạt lở đất tại Chiết Giang, Phúc Kiến và Giang Tây. Hơn 200.000 người phải sơ tán. Nước dâng do bão làm ngập các khu vực ven biển.
- Nhật Bản: 8 người chết, thiệt hại 400 triệu USD. Mưa kỷ lục tại Kyushu và Shikoku gây lũ sông và lở đất.
- Philippines: 5 người chết, thiệt hại 150 triệu USD. Bão tăng cường gió mùa tây nam, gây lũ lụt diện rộng ở Luzon.
- Hàn Quốc: 3 người chết, thiệt hại 100 triệu USD. Mưa lớn gây sạt lở đất ở vùng núi, ngập lụt ven biển tại Busan và đảo Jeju.
3. Ứng phó của chính phủ và công tác cứu trợ
- Việt Nam: Ban Chỉ đạo Trung ương về Phòng chống Thiên tai đã huy động lực lượng. Các hồ chứa được vận hành để điều tiết nước. Bao cát được phân phát để chống ngập. Chính quyền địa phương hỗ trợ di dời dân cư khỏi vùng nguy hiểm.
- Trung Quốc: Ủy ban Giảm nhẹ Thiên tai Quốc gia kích hoạt ứng phó khẩn cấp cấp IV. Quân đội tham gia cứu hộ. Ngân sách 500 triệu NDT được phân bổ.
- Nhật Bản: Cơ quan Khí tượng Nhật Bản phát cảnh báo sớm. Chính phủ kích hoạt Đạo luật Cứu trợ Thiên tai. Lực lượng Phòng vệ tiến hành tìm kiếm cứu nạn.
- Philippines: Hội đồng Quản lý và Giảm nhẹ Rủi ro Thiên tai Quốc gia dự trữ hàng cứu trợ. Chính quyền địa phương thực hiện sơ tán bắt buộc.
- Hàn Quốc: Bộ Hành chính và An toàn điều phối ứng phó. Cảnh báo khẩn cấp qua tin nhắn được gửi đến người dân.
4. Kết luận
Bão Prapiroon là một lời nhắc nhở rõ ràng về sức tàn phá của các xoáy thuận nhiệt đới ở Thái Bình Dương. Mặc dù công tác dự báo và chuẩn bị đã được cải thiện, nhưng cường độ bão ngày càng tăng do biến đổi khí hậu nhấn mạnh nhu cầu đầu tư liên tục vào cơ sở hạ tầng có khả năng chống chịu và hệ thống cảnh báo sớm.