Bão Penha (Basyang) càn quét Mindanao, 12 người thiệt mạng tại Philippines
Bão Penha năm 2026, được Cơ quan Khí quyển, Địa vật lý và Thiên văn Philippines (PAGASA) đặt tên địa phương là Basyang, hình thành ngày 3 tháng 2 trên vùng tây bắc Thái Bình Dương và mang mã quốc tế 2602. Ngày 5 tháng 2, tâm bão đi vào đất liền tại Bayabas, tỉnh Surigao del Sur, Philippines với cường độ bão nhiệt đới. Theo thống kê sau thiên tai, Penha khiến 12 người thiệt mạng, 36 người bị thương tại Philippines. Hệ thống tan rã hoàn toàn ngày 7 tháng 2 năm 2026 sau khi suy yếu thành áp thấp nhiệt đới trên khu vực Visayas.
Khởi nguồn trên Tây Bắc Thái Bình Dương: Penha phát triển thành bão nhiệt đới thứ hai năm 2026
Penha bắt đầu từ một vùng áp thấp nhiệt đới hình thành lúc 00:00 UTC ngày 3 tháng 2 năm 2026 tại vị trí khoảng 10,0°B và 137,3°Đ trên khu vực tây bắc Thái Bình Dương. Dữ liệu theo dõi của Cơ quan Khí tượng Trung Quốc ghi nhận hệ thống ban đầu có áp suất trung tâm 1008 hPa, chưa có gió duy trì đáng kể.
Trong 24 giờ tiếp theo, vùng áp thấp di chuyển theo hướng tây qua vùng biển phía đông Philippines. Cấu trúc mây đối lưu của hệ thống dần tổ chức tốt hơn, giúp trung tâm hoàn lưu được xác định rõ hơn trên ảnh vệ tinh.
Đến 00:00 UTC ngày 4 tháng 2, hệ thống được nâng cấp thành bão nhiệt đới khi ở gần vị trí 8,9°B và 133,2°Đ. Áp suất trung tâm giảm xuống 1002 hPa, sức gió duy trì đạt 64 km/h theo dữ liệu theo dõi khu vực.
Penha trở thành cơn bão được đặt tên thứ hai trong mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương năm 2026. Đây cũng là xoáy thuận nhiệt đới đầu tiên hình thành trong tháng 2 tại khu vực này kể từ năm 2021.
Khi tiến gần Philippines, PAGASA phát hành các bản tin cảnh báo xoáy thuận nhiệt đới và kích hoạt hệ thống Tín hiệu Gió Xoáy thuận Nhiệt đới. Các khu vực chịu ảnh hưởng được đưa vào diện giám sát do nguy cơ gió mạnh, mưa lớn và biển động.
Đổ bộ Bayabas, Surigao del Sur: Basyang gây mưa lớn trên Mindanao, Visayas và Luzon
Trong ngày 5 tháng 2, Penha duy trì cường độ bão nhiệt đới khi tiến vào khu vực phía đông Mindanao. Lúc 09:00 UTC cùng ngày, tâm bão ở gần 8,5°B và 127,4°Đ, đạt cường độ mạnh nhất trong toàn bộ vòng đời.
Theo số liệu của Cơ quan Khí tượng Nhật Bản, Penha đạt gió duy trì tối đa trong 10 phút là 65 km/h và áp suất trung tâm thấp nhất 1000 hPa. Dữ liệu của Trung tâm Cảnh báo Bão Liên hợp ghi nhận sức gió duy trì trong 1 phút đạt 75 km/h, trong khi một số hệ thống giám sát quốc tế ghi nhận mức gần 74 km/h.
Penha đổ bộ vào Bayabas, tỉnh Surigao del Sur trong ngày 5 tháng 2. Sau khi đi qua Mindanao, hoàn lưu bão tiếp tục gây ảnh hưởng đến nhiều khu vực thuộc Visayas, Mimaropa, Masbate và một số nơi ở Luzon thông qua các dải mây mưa kéo dài.
Tại Philippines, PAGASA áp dụng các mức Tín hiệu Gió Xoáy thuận Nhiệt đới, trong đó một số địa phương được đặt dưới cảnh báo do gió mạnh và điều kiện biển nguy hiểm. Các hoạt động vận tải đường biển bị hạn chế tại nhiều cảng khi sóng lớn xuất hiện trong thời gian bão đi qua.
Mưa lớn từ hoàn lưu Basyang gây ngập lụt và sạt lở tại nhiều tỉnh. Tổng cộng 182.352 hộ gia đình, tương đương khoảng 645.612 người, chịu ảnh hưởng bởi bão. Trong số này, 16.693 hộ phải di chuyển đến 438 trung tâm sơ tán được tổ chức tại các khu vực bị tác động.
Thiệt hại nhân mạng được cập nhật sau bão cho thấy 12 người thiệt mạng và 36 người bị thương. Các lực lượng địa phương triển khai cứu hộ, hỗ trợ người dân tại những khu vực bị chia cắt do nước lũ và đường giao thông hư hỏng.
Suy yếu trên Visayas: Penha trở thành áp thấp nhiệt đới trước khi tan
Sau khi vượt qua Mindanao, Penha tiếp tục di chuyển về phía tây qua khu vực trung tâm Philippines. Sự tương tác với địa hình đất liền khiến hoàn lưu bão suy yếu nhanh, tốc độ gió giảm và áp suất trung tâm tăng trở lại.
Đến 00:00 UTC ngày 6 tháng 2, Penha được xác định đã suy yếu thành áp thấp nhiệt đới tại vị trí khoảng 9,7°B và 124,9°Đ. Sức gió giảm xuống 53 km/h, trong khi áp suất trung tâm tăng lên 1004 hPa.
Trong giai đoạn suy yếu, tác động chính của hệ thống chuyển từ gió mạnh sang mưa diện rộng. Các khu vực thuộc Visayas và những vùng lân cận tiếp tục ghi nhận ảnh hưởng từ các dải mây còn sót lại của xoáy thuận.
Ngày 7 tháng 2, Penha tan rã hoàn toàn gần vị trí 10,3°B và 122,6°Đ. Hệ thống không còn duy trì hoàn lưu bão nhiệt đới, kết thúc vòng đời kéo dài từ ngày 3 đến ngày 7 tháng 2 năm 2026.
Hồ sơ khí tượng Penha: Cơn bão tháng 2 để lại thiệt hại lớn tại Philippines
Penha không đạt cường độ của một siêu bão hoặc bão mạnh, nhưng tác động thực tế tại Philippines đến từ sự kết hợp giữa hoàn lưu nhiệt đới, địa hình nhiều núi và mật độ dân cư tại các khu vực ven biển, đồng bằng thấp.
Đối với Việt Nam và Biển Đông, Penha không tiến vào khu vực nước ta do quỹ đạo duy trì ở phía nam Philippines trước khi suy yếu hoàn toàn. Tuy nhiên, hoạt động của các xoáy thuận nhiệt đới tại Tây Bắc Thái Bình Dương vẫn được các cơ quan khí tượng khu vực theo dõi vì có liên quan đến diễn biến thời tiết rộng trên Đông Nam Á.
Toàn bộ vòng đời của Penha kéo dài 4 ngày, từ khi hình thành ngày 3 tháng 2 đến khi tan rã ngày 7 tháng 2 năm 2026. Cường độ cao nhất được ghi nhận ngày 5 tháng 2 với sức gió duy trì tối đa 75 km/h theo JTWC, 65 km/h theo chuẩn gió 10 phút của JMA và áp suất trung tâm thấp nhất 1000 hPa theo JMA.