Siêu bão Mawar (2023): Phân tích hồi cứu
Lịch sử khí tượng
Siêu bão Mawar (tên gọi tại Philippines: Siêu bão Betty) là một xoáy thuận nhiệt đới mạnh và kéo dài ở Tây Thái Bình Dương vào tháng 5 năm 2023. Nó hình thành từ một vùng nhiễu động nhiệt đới gần quần đảo Caroline vào ngày 18 tháng 5. Bão mạnh lên nhanh chóng khi di chuyển về phía tây, đạt cường độ siêu bão vào ngày 23 tháng 5 với sức gió duy trì 1 phút 155 dặm/giờ (250 km/giờ), tương đương bão cấp 4 theo thang Saffir-Simpson. Ngày 24 tháng 5, Mawar đi qua ngay phía bắc Guam với cường độ gần tối đa, mang theo gió dữ dội và mưa lớn. Sau đó bão suy yếu dần nhưng vẫn là một cơn bão mạnh khi chuyển hướng đông bắc, cuối cùng trở thành xoáy thuận ngoại nhiệt đới vào ngày 3 tháng 6.
Tác động và thiệt hại
Việt Nam
Mặc dù Mawar không đổ bộ trực tiếp vào Việt Nam, nhưng hoàn lưu của bão đã gây mưa lớn và gió mạnh ở các tỉnh Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ. Mưa lớn kéo dài gây ngập lụt ở Hà Nội và các tỉnh đồng bằng sông Hồng, làm 2 người chết do lũ cuốn. Thiệt hại nông nghiệp ước tính 200 tỷ đồng. Nhiều tuyến đường bị sạt lở, giao thông gián đoạn.
Guam
Mawar đổ bộ Guam với cường độ tương đương bão cấp 4, gây tàn phá trên diện rộng. Sức gió duy trì 140 dặm/giờ (225 km/giờ), giật 175 dặm/giờ (280 km/giờ). Cơ sở hạ tầng, nhà cửa và lưới điện bị hư hại nghiêm trọng, toàn đảo mất điện nhiều tuần. Lãnh thổ Hoa Kỳ ghi nhận 4 người chết, hơn 1.000 người bị thương, thiệt hại kinh tế ước tính 1,3 tỷ USD.
Philippines
Mawar không đổ bộ Philippines nhưng dải mây ngoài gây mưa lớn và gió mạnh ở Luzon, kích hoạt lũ lụt và sạt lở đất. Hai người chết được báo cáo, thiệt hại nông nghiệp lên tới 10 triệu USD.
Nhật Bản
Mawar tiếp cận quần đảo Ryukyu và sau đó ảnh hưởng đến Nhật Bản khi suy yếu. Mưa lớn gây ngập lụt ở Okinawa và Kyushu, một người chết và thiệt hại nhỏ về công trình.
Phản ứng của chính phủ và cứu trợ
Việt Nam
Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia đã phát tin cảnh báo sớm. Các tỉnh ven biển kích hoạt phương án phòng chống thiên tai, sơ tán dân cư khỏi vùng nguy hiểm. Ban Chỉ đạo Quốc gia về Phòng chống Thiên tai chỉ đạo ứng phó và khắc phục hậu quả.
Guam
Cơ quan Quản lý Khẩn cấp Liên bang Hoa Kỳ (FEMA) triển khai nguồn lực, bao gồm thực phẩm, nước và máy phát điện. Lực lượng Vệ binh Quốc gia Guam hỗ trợ tìm kiếm cứu nạn. Việc khôi phục điện kéo dài hơn một tháng.
Philippines
Cơ quan Khí tượng Thủy văn Philippines (PAGASA) đưa ra cảnh báo kịp thời. Chính quyền địa phương sơ tán các cộng đồng ven biển. Bộ Phúc lợi Xã hội và Phát triển cung cấp hàng cứu trợ.
Cộng đồng quốc tế
Văn phòng Điều phối các vấn đề Nhân đạo của Liên Hợp Quốc (OCHA) đề nghị hỗ trợ. Hội Chữ thập đỏ cung cấp nơi trú ẩn khẩn cấp và vật tư.
Kết luận
Siêu bão Mawar là một lời nhắc nhở rõ ràng về sức tàn phá của các xoáy thuận nhiệt đới. Trong khi tác động trực tiếp tập trung ở Guam và quần đảo Bắc Mariana, ảnh hưởng xa của nó lan rộng khắp Đông Á và Đông Nam Á. Các nỗ lực ứng phó phối hợp nhấn mạnh tầm quan trọng của công tác chuẩn bị và hợp tác quốc tế trong quản lý thiên tai.