Xoáy thuận Koji cấp 2 tan nhanh trước bờ, để lại lũ quét và mưa kỷ lục tại Queensland
Bão Koji năm 2026 hình thành từ áp thấp nhiệt đới trên Biển San Hô và đạt cấp 2 trước khi suy yếu thành áp thấp nhiệt đới lúc tiến vào đất liền Queensland. Hệ thống này hoạt động từ ngày 7 đến ngày 14 tháng 1 năm 2026 trong khu vực phía đông bắc Australia. Koji đạt cường độ cực đại với sức gió duy trì khoảng 100 km/giờ và áp suất trung tâm thấp nhất 987 hPa theo thang phân loại xoáy thuận nhiệt đới của Australia. Ảnh hưởng chính của Koji tập trung tại Queensland với gió mạnh, mưa rất lớn, lũ lụt và gián đoạn hạ tầng tại nhiều khu vực.
Khởi nguồn trên Biển San Hô: Áp thấp 12U mạnh lên thành xoáy thuận Koji trong dải hội tụ gió mùa
Koji bắt đầu từ áp thấp nhiệt đới 12U hình thành ngày 7 tháng 1 năm 2026 trong dải hội tụ gió mùa ở phía bắc Biển San Hô. Trong những ngày đầu, hệ thống di chuyển chậm theo hướng tây dưới tác động của hoàn lưu gió mùa. Đến ngày 9 tháng 1, sự thay đổi của trường khí quyển xung quanh cùng dòng dẫn đường mới đã khiến vùng áp thấp chuyển hướng về phía nam.
Sáng ngày 10 tháng 1, các dải mây đối lưu phát triển rõ hơn quanh trung tâm và trường gió mở rộng, cho phép hệ thống được nâng cấp thành xoáy thuận nhiệt đới Koji. Vào lúc 10 giờ sáng theo giờ AEST ngày 10 tháng 1, Cục Khí tượng Úc (Bureau of Meteorology - BoM) chính thức đặt tên Koji khi tâm bão nằm cách phía đông bắc Townsville khoảng 330 km.
Quá trình tăng cường của Koji diễn ra trong thời gian ngắn khi hệ thống tiếp tục nhận được nguồn năng lượng từ vùng biển nhiệt đới ấm. Quỹ đạo của Koji phản ánh rõ cơ chế hình thành của xoáy thuận trên vùng biển nhiệt đới Nam Bán Cầu, nơi dải hội tụ gió mùa cung cấp độ ẩm và động lực để hoàn lưu phát triển.
Koji hoạt động hoàn toàn tại khu vực Nam Thái Bình Dương, không liên quan đến Biển Đông.
Cực đại trên vùng biển Queensland: Gió giật 117 km/h tại đảo Hamilton khi Koji đạt cấp 2
Ngày 10 tháng 1 là giai đoạn mạnh nhất trong vòng đời của Koji. Xoáy thuận đạt cấp 2 theo thang phân loại xoáy thuận nhiệt đới của Australia với sức gió duy trì khoảng 100 km/giờ và áp suất trung tâm giảm xuống mức 987 hPa vào lúc 18:00 UTC.
Khi Koji tiến gần bờ biển Queensland, phần hoàn lưu mạnh nhất tập trung về phía nam tâm bão. Các trạm quan trắc trên đảo Willis ghi nhận điều kiện gió bão trong thời kỳ hệ thống đạt cường độ cao nhất.
Tại đảo Hamilton thuộc quần đảo Whitsunday, gió giật đạt 117 km/giờ lúc 8 giờ 36 sáng AEST ngày 11 tháng 1. Khu vực Hardy Reef ở phía đông bắc Whitsunday cũng ghi nhận gió mạnh liên quan đến hoàn lưu Koji vào lúc 11 giờ sáng cùng ngày.
Tuy nhiên, cấu trúc hoàn lưu của Koji suy yếu nhanh khi tiến sát đất liền. Phạm vi gió mạnh quanh tâm giảm xuống, khiến hệ thống mất trạng thái xoáy thuận nhiệt đới trước thời điểm đổ bộ. Dù sức gió giảm, lượng hơi ẩm tích tụ trong hoàn lưu vẫn duy trì nguy cơ mưa lớn trên diện rộng.
Khoảng 10 giờ sáng AEST ngày 11 tháng 1, tàn dư của Koji vượt qua bờ biển Queensland giữa Ayr và Bowen dưới trạng thái áp thấp nhiệt đới. Sau đó, hệ thống tiếp tục di chuyển sâu vào nội địa và duy trì khả năng gây mưa trong nhiều ngày tiếp theo.
Mưa cực đoan tại Queensland: 601 mm tại Mt William gây lũ lớn ở lưu vực sông Pioneer
Sau khi đổ bộ, tác động nổi bật nhất của Koji chuyển từ gió mạnh sang lượng mưa cực lớn. Hoàn lưu sau bão vận chuyển nguồn ẩm nhiệt đới dồi dào vào khu vực miền bắc Queensland, tạo ra các đợt mưa kéo dài tại nhiều lưu vực.
Tại lưu vực sông Pioneer, một số điểm quan trắc ghi nhận lượng mưa vượt 350 mm trong 24 giờ tính đến 9 giờ sáng ngày 11 tháng 1. Riêng Mt William ghi nhận 601 mm trong 48 giờ tính đến 9 giờ sáng ngày 12 tháng 1, trở thành một trong những khu vực có lượng mưa cao nhất liên quan đến Koji.
Mưa lớn khiến mực nước sông tăng nhanh và gây ngập lụt tại một số địa phương thuộc Queensland. Các khu vực Mackay và Whitsunday chịu ảnh hưởng rõ rệt do nằm gần đường đi của hoàn lưu bão sau khi suy yếu.
Bên cạnh lũ lụt, gió mạnh trong giai đoạn Koji tiếp cận bờ đã làm nhiều cây cối và cành lớn gãy đổ, gây hư hại một số công trình và làm gián đoạn nguồn điện. Một số tàu thuyền bị đứt neo trong điều kiện biển động và chịu thiệt hại.
Cơ quan khí tượng Úc tiếp tục theo dõi vùng áp thấp còn sót lại khi hệ thống tiến sâu vào đất liền. Các cảnh báo tập trung vào nguy cơ mưa lớn, nước sông dâng và ảnh hưởng giao thông tại những khu vực chịu tác động.
Koji trong hồ sơ khí tượng 2026: Xoáy thuận thứ bảy mùa bão Australia, tác động thủy văn kéo dài nhiều ngày
Koji được ghi nhận là xoáy thuận nhiệt đới thứ bảy trong mùa bão 2025–2026 của Australia. Hệ thống có vòng đời ngắn từ khi hình thành ngày 7 tháng 1 đến khi mất hoàn toàn đặc trưng xoáy thuận nhiệt đới sau ngày 11 tháng 1, nhưng các tác động về mưa và lũ tiếp tục kéo dài sau đó.
Dữ liệu quan trắc cuối cùng của Koji cho thấy hệ thống suy yếu từ xoáy thuận nhiệt đới cấp 2 trên biển xuống áp thấp nhiệt đới trước khi vượt bờ giữa Ayr và Bowen. Trong giai đoạn mạnh nhất, Koji duy trì sức gió khoảng 100 km/giờ, áp suất trung tâm 987 hPa, sau đó gây ra lượng mưa 601 mm trong 48 giờ tại Mt William và hơn 350 mm trong 24 giờ tại lưu vực sông Pioneer.