Bão Helene cấp 4: Thảm họa chết người nhất nước Mỹ kể từ Katrina
Bão Helene năm 2024 là một xoáy thuận nhiệt đới mạnh hình thành trên khu vực phía tây Caribe vào ngày 23 tháng 9 và đạt cấp độ bão cuồng phong cấp 4 trước khi đổ bộ Florida. Cơn bão đổ bộ vùng Big Bend của bang Florida vào khoảng 03:10 UTC ngày 27 tháng 9 với sức gió duy trì khoảng 222 km/h và áp suất trung tâm thấp nhất 938. Helene gây gió cực mạnh, nước dâng do bão, mưa lớn và lũ lụt nghiêm trọng tại nhiều bang miền đông nam Hoa Kỳ. Báo cáo của Trung tâm Bão Quốc gia Hoa Kỳ ghi nhận Helene gây ít nhất 250 trường hợp tử vong và là cơn bão gây chết người nghiêm trọng nhất tại lục địa Hoa Kỳ kể từ bão Katrina năm 2005.
Khởi nguồn trên vùng biển Caribe: Helene phát triển từ áp thấp thành bão lớn
Helene bắt đầu được theo dõi vào ngày 23 tháng 9 năm 2024 khi một vùng nhiễu động nhiệt đới ở phía tây Caribe tổ chức thành áp thấp nhiệt đới gần khu vực phía nam Cuba. Dữ liệu quan trắc cho thấy hệ thống ban đầu có cường độ yếu với sức gió khoảng 55 km/h và áp suất trung tâm khoảng 1004. Khi di chuyển về phía bắc tây bắc, Helene đi qua vùng biển có nhiệt độ cao, tạo điều kiện cho hoàn lưu phát triển.
Trong ngày 23 và 24 tháng 9, Helene tăng cấp lên bão nhiệt đới khi cấu trúc đối lưu được cải thiện. Hệ thống tiếp tục di chuyển qua vùng biển Caribe và tiến vào Vịnh Mexico, nơi nguồn nhiệt đại dương hỗ trợ quá trình tăng cường.
Ngày 25 tháng 9, Helene đạt cấp bão cuồng phong cấp 1. Tâm bão tiếp tục di chuyển về phía bắc qua vùng biển phía đông Vịnh Mexico, với tốc độ gió tăng lên khi các dải mây đối lưu bao quanh trung tâm hoàn lưu ngày càng rõ ràng.
Đến ngày 26 tháng 9, Helene bước vào giai đoạn mạnh lên rõ rệt. Dữ liệu vệ tinh và máy bay trinh sát khí tượng cho thấy mắt bão hình thành, hoàn lưu mở rộng và cường độ tăng nhanh trước khi tiếp cận bờ biển Florida.
Đỉnh cao trên Vịnh Mexico: Helene đạt sức mạnh cực đại trước khi đổ bộ Florida
Rạng sáng ngày 27 tháng 9 năm 2024, Helene đạt cường độ cực đại khi nằm gần khu vực phía đông bắc Vịnh Mexico. Vào khoảng 03:00 UTC, tâm bão ở gần tọa độ 29,9 độ vĩ bắc và 83,7 độ kinh tây, với sức gió duy trì khoảng 222 km/h, tương đương bão cấp 4 theo thang Saffir-Simpson.
Khoảng 03:10 UTC ngày 27 tháng 9, Helene đổ bộ khu vực Big Bend của Florida với cường độ cấp 4. Đây là một trong những lần đổ bộ mạnh nhất tại khu vực này trong nhiều năm, khi vùng ven biển phải đối mặt với gió phá hủy, nước dâng do bão và sóng lớn.
Trước thời điểm đổ bộ, các cơ quan khí tượng đã phát cảnh báo về nguy cơ ngập lụt ven biển và tác động nghiêm trọng tại nhiều khu vực thuộc Florida. Sau khi đi vào đất liền, Helene suy yếu nhanh về cấp bão nhiệt đới nhưng hoàn lưu rộng tiếp tục gây mưa lớn trên diện rộng.
Tại Florida, Georgia, Nam Carolina và Bắc Carolina, tác động của Helene bao gồm mất điện quy mô lớn, hư hại nhà cửa, đường sá bị chia cắt và nhiều khu vực bị ngập sâu. Địa hình núi tại khu vực Appalachian làm gia tăng nguy cơ lũ quét khi lượng mưa lớn tập trung trong thời gian ngắn.
Tàn dư trên đất liền: Lũ lụt Helene kéo dài từ Florida đến Appalachian
Sau khi rời khỏi bờ biển Florida, Helene tiếp tục di chuyển sâu vào miền đông nam Hoa Kỳ trong ngày 27 tháng 9. Mặc dù sức gió giảm xuống mức bão nhiệt đới, hoàn lưu rộng của hệ thống vẫn duy trì lượng ẩm lớn và tạo ra các đợt mưa mạnh.
Khu vực dãy Appalachian chịu thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng do sự kết hợp giữa địa hình dốc, đất bão hòa nước và lượng mưa lớn. Nhiều con sông vượt mức báo động, gây ngập lụt, sạt lở và cô lập các cộng đồng dân cư.
Helene suy yếu thành áp thấp nhiệt đới vào ngày 28 tháng 9 năm 2024 khi tiến sâu vào nội địa Hoa Kỳ. Tuy nhiên, công tác cứu hộ và khắc phục hậu quả tiếp tục kéo dài sau khi hệ thống tan biến.
Theo số liệu được cập nhật trong báo cáo tổng kết của Trung tâm Bão Quốc gia Hoa Kỳ, Helene gây ít nhất 250 ca tử vong tại Hoa Kỳ, trong đó nhiều trường hợp liên quan trực tiếp đến lũ lụt và tác động của bão tại các bang miền núi phía đông nam. Con số này đưa Helene trở thành cơn bão gây chết người nghiêm trọng nhất tại lục địa Hoa Kỳ kể từ Katrina năm 2005.