Bagyong Luana, Dumaan sa Australia bilang Kategoryang Dalawa noong Enero 2026
Ang Bagyong Luana ay isang tropikal na sistema sa katimugang Karagatang Indian na nabuo noong Enero 2026 at nagdala ng malalakas na hangin at pag-ulan sa hilagang-kanlurang Australia. Nabuo ang mababang presyur na sistema noong 21 Enero sa timog ng Indonesia bago ito lumakas bilang isang tropikal na bagyo noong 24 Enero habang papalapit sa Dampier Peninsula sa Kanlurang Australia. Naabot ni Luana ang pinakamataas na lakas nito noong 24 Enero na may lakas ng hangin na humigit-kumulang 93 kilometro bawat oras na tuloy-tuloy na hangin at may naitalang bugso ng hangin na 106 kilometro bawat oras sa Lombadina. Ang sistema ay nasa labas ng Philippine Area of Responsibility (PAR), kaya hindi ito nagdulot ng direktang banta sa Pilipinas, ngunit patuloy itong sinusubaybayan ng PAGASA bilang bahagi ng pagmamanman sa mga tropikal na sistema sa rehiyon.
Pagbuo sa Katimugang Karagatang Indian: Mula sa Mababang Presyur Tungong Bagyo
Nagsimula ang pag-unlad ni Luana bilang isang mababang presyur na sistema noong 21 Enero 2026 sa katimugang bahagi ng Karagatang Indian, malapit sa timog ng Indonesia. Sa unang yugto nito, mabagal ang pag-organisa ng sirkulasyon habang kumikilos ang sistema patimog at timog-silangan patungo sa bahagi ng karagatan na malapit sa hilagang-kanlurang Australia.
Noong 23 Enero, nagsimulang lumakas ang sistema at nagkaroon ng mga tanda ng bagyo, ngunit noong 24 Enero ng madaling-araw lamang ito opisyal na umabot sa antas ng tropikal na bagyo. Sa mga sumunod na oras, patuloy na tumaas ang lakas ng hangin habang bumababa ang presyur sa sentro ng sistema. Pagsapit ng huling bahagi ng 23 Enero, ang sentro ni Luana ay lumipat sa timog-silangan at nagpakita ng mas organisadong sirkulasyon habang papalapit sa hilagang-kanlurang Australia.
Ang lokasyon ni Luana ay nasa labas ng saklaw ng PAR, ang pangunahing lugar na ginagamit ng PAGASA sa pagbabantay ng mga bagyong maaaring makaapekto sa Pilipinas. Dahil dito, walang inilabas na Philippine Tropical Cyclone Wind Signal para sa bansa kaugnay ng sistemang ito. Gayunpaman, patuloy na minamanmanan ng PAGASA ang mga tropikal na sistema sa karatig-karagatan upang matukoy ang anumang posibleng epekto sa bansa.
Pagtama sa Dampier Peninsula: Malalakas na Hangin at Pagbaha sa Kimberley
Naabot ni Luana ang pinakamalakas nitong yugto noong 24 Enero 2026 habang papalapit sa Dampier Peninsula sa Kanlurang Australia. Sa pagsusuri ng datos, umabot ang tuloy-tuloy na hangin nito sa humigit-kumulang 93 kilometro bawat oras, habang nakapagtala ng bugso ng hangin na 106 kilometro bawat oras sa Lombadina. Sa sistema ng pag-uuri ng Australia, umabot ito sa Kategoryang Dalawa bago tumama sa kalupaan.
Tumama ang sentro ng bagyo sa Dampier Peninsula, sa pagitan ng Beagle Bay at Cape Leveque, kung saan naramdaman ang pinakamalakas na epekto ng hangin at ulan. Nagdala si Luana ng malalakas na pagbugso ng hangin na nakaapekto sa mga gusali, puno, linya ng kuryente, at mga pasilidad sa ilang komunidad sa Kimberley.
Kasabay ng malakas na hangin, nagdulot ang bagyo ng malawakang pag-ulan sa rehiyon. Maraming lugar ang nakatanggap ng humigit-kumulang 100 hanggang 200 milimetro ng ulan, habang ang ilang istasyon ay nakapagtala ng mas mataas na kabuuan na umaabot sa 231.8 milimetro. Ang matinding pag-ulan ay nagdulot ng pagbaha sa ilang mabababang lugar at nagpaapekto sa mga daanan sa paligid ng hilagang-kanlurang Australia.
Bagama’t maikli lamang ang panahon ng pinakamalakas na bahagi ni Luana, nagdulot ito ng agarang panganib sa mga pamayanan sa baybayin ng Kimberley kaya’t mabilis na naglabas ng babala ang mga awtoridad.
Paghina at Pagkawala: Mula sa Bagyo Tungong Tropikal na Mababang Presyur sa Loob ng Australia
Matapos tumama sa Dampier Peninsula, mabilis na humina si Luana habang patuloy na gumagalaw papaloob sa Kanlurang Australia. Noong 24 Enero ng gabi, ang sentro ng sistema ay nasa paligid ng 18.0° timog at 123.5° silangan at nagsimulang mawala ang organisadong sirkulasyon ng bagyo.
Noong mga sumunod na araw, naging tropikal na mababang presyur ang natitirang sistema habang nagdala pa rin ito ng pag-ulan sa ilang bahagi ng inland Australia. Ang mga labi ng bagyo ay nagpatuloy na humina bago tuluyang nawala noong 28 Enero 2026.
Sa tala ng paggalaw ni Luana, nagsimula ang sistema bilang mababang presyur noong 21 Enero, umabot sa antas ng tropikal na bagyo noong madaling-araw ng 24 Enero, naitala ang pinakamalakas na yugto nito malapit sa 16.8° timog at 122.5° silangan na may tuloy-tuloy na hangin na 93 kilometro bawat oras, at tuluyang nawala bilang organisadong sistema noong 28 Enero sa loob ng Australia.