Siêu bão Yagi (2024): Phân tích hồi cứu
Lịch sử khí tượng
Siêu bão Yagi (tên gọi tại Philippines là Enteng) hình thành từ một vùng áp thấp phía đông Philippines vào ngày 30 tháng 8 năm 2024. Nó mạnh lên thành bão nhiệt đới vào ngày 1 tháng 9 và đổ bộ vào tỉnh Aurora, Philippines. Sau khi băng qua đảo Luzon, bão đi vào Biển Đông, nơi nước biển ấm (trên 30°C) và độ đứt gió thấp đã thúc đẩy quá trình tăng cường nhanh chóng. Vào ngày 5 tháng 9, Yagi đạt cường độ đỉnh với sức gió tối đa 240 km/h, tương đương bão cấp 4 theo thang Saffir-Simpson. Sau chu kỳ thay thế mắt bão, nó đổ bộ gần Văn Xương, Hải Nam, Trung Quốc vào ngày 6 tháng 9, thiết lập kỷ lục áp suất thấp nhất 921,7 hPa. Sau khi đi qua đảo Hải Nam và bán đảo Lôi Châu, Yagi tái tăng cường trên vịnh Bắc Bộ và đổ bộ lần cuối gần Quảng Ninh, Việt Nam vào ngày 7 tháng 9 với sức gió 210 km/h. Bão suy yếu nhanh khi đi sâu vào đất liền, nhưng tàn dư của nó gây mưa lớn trên khắp Đông Nam Á.
Tác động và thiệt hại
Yagi là một trong những cơn bão tàn phá nhất năm 2024, ảnh hưởng đến nhiều quốc gia Đông Nam Á và Trung Quốc.
- Việt Nam: Quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, với hơn 300 người thiệt mạng và 38 người mất tích. Lũ lụt và sạt lở đất lan rộng đã phá hủy 237.000 ngôi nhà, làm hư hại 550 cơ sở y tế và 800 trường học, 3 triệu người thiếu nước sạch. Thiệt hại kinh tế ước tính 1,6 tỷ USD.
- Philippines: 21 người chết, 26 người mất tích, hơn 71.600 người sơ tán. Mưa lớn do gió mùa tây nam tăng cường gây lũ lụt và sạt lở.
- Trung Quốc: 4 người chết, 95 người bị thương tại Hải Nam, thiệt hại lớn về cơ sở hạ tầng và nông nghiệp. Hơn 50.000 ngôi nhà bị hư hại.
- Lào: 4 người chết, gần 140.000 người bị ảnh hưởng, 3.167 ha lúa bị thiệt hại.
- Thái Lan: 42 người chết, lũ lụt nghiêm trọng ở các tỉnh phía bắc ảnh hưởng 14.328 hộ gia đình.
- Myanmar: 226 người chết, lũ lụt và sạt lở ở Tachileik và các khu vực khác.
Ứng phó và cứu trợ của chính phủ
- Việt Nam: Huy động hơn 438.000 nhân viên cứu hộ, tìm kiếm cứu nạn, sơ tán và phân phát hàng cứu trợ. Hỗ trợ quốc tế từ Liên Hợp Quốc, USAID và các đối tác khác.
- Trung Quốc: Triển khai đội ứng phó khẩn cấp, cung cấp vật tư cứu trợ và bắt đầu tái thiết ở Hải Nam và Quảng Đông.
- Philippines: Tiến hành sơ tán phòng ngừa, cung cấp gói thực phẩm và hỗ trợ y tế.
- Lào, Thái Lan, Myanmar: Phối hợp với các cơ quan Liên Hợp Quốc để đánh giá nhu cầu và viện trợ nhân đạo.
Kết luận
Siêu bão Yagi là lời nhắc nhở rõ ràng về sức tàn phá của các xoáy thuận nhiệt đới và tầm quan trọng của hợp tác khu vực trong công tác chuẩn bị và ứng phó thiên tai. Tác động của cơn bão nhấn mạnh nhu cầu về cơ sở hạ tầng kiên cố và hệ thống cảnh báo sớm tại các khu vực dễ bị tổn thương.