Bão Usagi (2024): Phân tích hồi cứu
1. Hình thành và lịch sử khí tượng
Bão Usagi (tên Philippines: Ofel) hình thành ở Tây Thái Bình Dương vào tháng 11 năm 2024 và nhanh chóng mạnh lên thành siêu bão. Sức gió duy trì tối đa đạt 132 dặm/giờ (212 km/giờ), tương đương cấp 4 thang Saffir-Simpson. Bão di chuyển theo hướng Tây Tây Bắc, đổ bộ vào đông bắc Philippines ngày 14/11, sau đó suy yếu thành bão nhiệt đới và ảnh hưởng đến Đài Loan và Nhật Bản.
2. Tác động và thiệt hại
Việt Nam
Bão Usagi không ảnh hưởng trực tiếp đến Việt Nam. Tuy nhiên, trước đó siêu bão Yagi (tháng 9/2024) đã gây thiệt hại nặng nề cho Việt Nam với gần 300 người chết, hàng nghìn ngôi nhà bị phá hủy và thiệt hại cơ sở hạ tầng lớn. Usagi nhắc nhở về mùa bão khắc nghiệt ở khu vực.
Philippines
Usagi là cơn bão lớn thứ năm tấn công Philippines trong vòng chưa đầy một tháng, sau Trami, Kong-rey, Yinxing và Toraji. Bão gây mưa lớn, lũ lụt và sạt lở đất ở phía bắc Luzon, đặc biệt là tỉnh Cagayan. Một cây cầu bê tông quan trọng bị sập, nhiều cầu khác bị ngập. Hàng nghìn ngôi nhà hư hại, mất điện. Dù Usagi không gây thương vong trực tiếp, các cơn bão liên tiếp đã khiến ít nhất 160 người chết, hơn 9 triệu người phải di dời, thiệt hại nông nghiệp và cơ sở hạ tầng nghiêm trọng.
Đài Loan
Đài Loan chuẩn bị ứng phó với gió mạnh và mưa lớn, nguy cơ lũ quét ở vùng trũng thấp.
Nhật Bản
Usagi suy yếu thành áp thấp nhiệt đới khi đến gần quần đảo Miyako, Okinawa, gây gió và mưa nhưng không thiệt hại đáng kể.
3. Phản ứng của chính phủ và cứu trợ
Việt Nam
Việt Nam không bị ảnh hưởng bởi Usagi, nhưng chính phủ luôn trong tư thế sẵn sàng ứng phó với thiên tai. Các bài học từ bão Yagi đã thúc đẩy công tác chuẩn bị tốt hơn.
Philippines
Chính quyền Philippines sơ tán người dân ở các vùng Cordillera, Ilocos và Cagayan Valley, vận chuyển hàng cứu trợ đến hơn 300 trung tâm sơ tán. Tổng thống Marcos chi hơn 1 tỷ peso (17 triệu USD) cho cứu trợ. Bộ trưởng Quốc phòng kêu gọi sự giúp đỡ từ Singapore, Indonesia, Malaysia, Brunei và Mỹ, nước này đã điều máy bay vận tải chở hàng tiếp tế. Liên Hợp Quốc cũng hỗ trợ.
Kết luận
Bão Usagi, dù không phải là cơn bão mạnh nhất mùa, đã làm trầm trọng thêm thảm họa ở Philippines vốn đã bị tàn phá bởi nhiều cơn bão. Sự kiện này nhấn mạnh tần suất và cường độ gia tăng của xoáy thuận nhiệt đới do biến đổi khí hậu, và tầm quan trọng của hợp tác khu vực trong ứng phó thiên tai.