Bão Toraji (2024): Phân tích hồi cứu
Hình thành và lịch sử khí tượng
Bão Toraji (tên địa phương tại Philippines: Nika) hình thành từ một vùng áp thấp phía bắc đảo Yap vào ngày 8 tháng 11 năm 2024, nhanh chóng mạnh lên thành áp thấp nhiệt đới và bão nhiệt đới, trở thành cơn bão thứ 23 được đặt tên của mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2024. Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA) ước tính sức gió duy trì 10 phút đạt 130 km/h (80 dặm/h), áp suất trung tâm tối thiểu 980 hPa, xếp loại bão cuồng phong. Trung tâm Cảnh báo Bão Liên hợp (JTWC) đánh giá sức gió duy trì 1 phút đạt 150 km/h (90 dặm/h), tương đương bão cấp 1 theo thang Saffir-Simpson. Toraji đổ bộ Philippines vào ngày 11 tháng 11 ở cường độ đỉnh, sau đó suy yếu khi di chuyển qua Luzon và tan vào ngày 15 tháng 11.
Toraji là một trong bốn xoáy thuận nhiệt đới (Yinxing, Toraji, Usagi, Man-yi) cùng tồn tại đồng thời trên Tây Thái Bình Dương vào tháng 11 năm 2024, lần đầu tiên kể từ năm 1951.
Tác động và thiệt hại
Việt Nam: Bão Toraji không đổ bộ trực tiếp vào Việt Nam, nhưng hoàn lưu của bão kết hợp với không khí lạnh đã gây mưa lớn ở các tỉnh Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ từ ngày 12-14 tháng 11. Lượng mưa phổ biến 100-200mm, có nơi trên 300mm, gây ngập úng cục bộ tại các thành phố lớn như Hà Nội, Hải Phòng. Sạt lở đất xảy ra tại một số huyện miền núi phía Bắc, nhưng không có thiệt hại về người. Thiệt hại về nông nghiệp và cơ sở hạ tầng là không đáng kể.
Philippines: Toraji gây ra ít nhất 4 người chết và 2 người bị thương tại Luzon. Cây cối đổ, mất điện và tắc đường do mảnh vụn đã cản trở công tác cứu hộ. Thiệt hại nông nghiệp ước tính từ 7,76 triệu đến 73,78 triệu USD. Các cơn bão liên tiếp (Trami, Yinxing, Toraji, Usagi, Man-yi) đã khiến hơn 160 người thiệt mạng và hàng triệu người phải di dời.
Phản ứng của chính phủ và cứu trợ
Chính phủ Philippines ban bố tình trạng thảm họa tại các tỉnh bị ảnh hưởng, giải ngân quỹ khẩn cấp. Bộ Phúc lợi Xã hội và Phát triển (DSWD) dự trữ lương thực và vật tư cứu trợ. Quân đội Philippines (AFP) triển khai nhân sự tìm kiếm cứu nạn, nhưng đường sá ngập lụt và cảng đóng cửa gây khó khăn cho hậu cần. Chính phủ yêu cầu các nước láng giềng hỗ trợ máy bay vận chuyển hàng cứu trợ đến các làng bị cô lập.
Kết luận
Bão Toraji, dù không phải là cơn bão mạnh nhất trong mùa, đã minh họa cho tần suất và cường độ gia tăng của xoáy thuận nhiệt đới trong bối cảnh biến đổi khí hậu. Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2024, dù hoạt động gần mức bình thường, là mùa bão gây thiệt hại lớn thứ tư trong lịch sử, với hơn 1.200 người chết trên toàn khu vực.