Bão Patty 2024: Xoáy thuận lai hiếm gặp qua Đại Tây Dương, không ảnh hưởng Biển Đông
Bão Patty năm 2024 là một hệ thống khí tượng hiếm gặp hình thành từ xoáy thuận ngoại nhiệt đới, sau đó chuyển đổi qua trạng thái cận nhiệt đới và bão nhiệt đới trong vòng đời ngắn. Hệ thống được theo dõi từ ngày 1 đến ngày 4 tháng 11 năm 2024 trên khu vực Đại Tây Dương và đạt cường độ mạnh nhất với sức gió duy trì 55 hải lý/giờ, áp suất trung tâm thấp nhất khoảng 982 mb. Patty gây gió mạnh cấp bão nhiệt đới tại một số khu vực thuộc quần đảo Azores nhưng không tiến vào Tây Bắc Thái Bình Dương, Biển Đông, Philippines hay vùng biển ven bờ Việt Nam. Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia Việt Nam không ghi nhận ảnh hưởng trực tiếp của Patty đối với thời tiết và thiên tai tại Việt Nam trong thời gian hệ thống tồn tại.
Nguồn gốc ngoại nhiệt đới | Quá trình chuyển đổi thành bão cận nhiệt đới
Patty bắt đầu từ một xoáy thuận ngoại nhiệt đới phát triển trên vùng trung tâm Đại Tây Dương vào ngày 31 tháng 10 năm 2024. Khi hình thành, hệ thống có sức gió cực đại khoảng 55 hải lý/giờ và nằm gần khu vực 39,9 độ vĩ bắc, 34,4 độ kinh tây. Sau đó, xoáy thuận di chuyển về phía đông bắc, dần mất các đặc điểm của hệ thống vĩ độ trung bình và bắt đầu xuất hiện cấu trúc đối lưu tập trung hơn quanh tâm.
Ngày 1 tháng 11, Patty được phân loại là xoáy thuận cận nhiệt đới khi hoàn lưu không còn mang đặc trưng rõ rệt của xoáy thuận ngoại nhiệt đới. Hệ thống khi đó nằm cách phía tây tây bắc quần đảo Azores khoảng 250 hải lý, trong môi trường biển tương đối lạnh với nhiệt độ mặt nước khoảng 20–22 độ C. Dù điều kiện không điển hình cho một cơn bão nhiệt đới, các vùng mây đối lưu sâu phát triển quanh trung tâm đã giúp Patty duy trì hoàn lưu khép kín.
Sự chuyển đổi của Patty diễn ra qua ba trạng thái chính: từ xoáy thuận ngoại nhiệt đới, sang xoáy thuận cận nhiệt đới và cuối cùng trở thành bão nhiệt đới. Quá trình này khiến Patty trở thành một hệ thống có cấu trúc chuyển tiếp đáng chú ý trong mùa bão năm 2024.
Đối với khu vực Việt Nam, Trung Quốc ven biển và Philippines, Patty không nằm trong khu vực hoạt động của các hệ thống bão châu Á. Trong thời gian Patty phát triển, các cơ quan khí tượng khu vực Đông Nam Á không phát đi cảnh báo liên quan đến hệ thống này.
Đỉnh 55 kt gần quần đảo Azores | Suy yếu và chuyển sang trạng thái nhiệt đới
Patty đạt cường độ cực đại vào lúc 12 giờ UTC ngày 2 tháng 11 năm 2024 khi nằm ở phía tây quần đảo Azores. Khi đó, hệ thống có sức gió duy trì 55 hải lý/giờ, áp suất trung tâm khoảng 982 mb và hoàn lưu tiếp tục di chuyển nhanh theo hướng đông nam dưới tác động của dòng khí quyển tầng trung bình.
Tâm Patty đi qua phía nam đảo Flores thuộc quần đảo Azores khoảng 60 hải lý vào khoảng 18 giờ UTC ngày 2 tháng 11. Một số khu vực tại Azores ghi nhận gió mạnh tương đương điều kiện bão nhiệt đới trong thời gian ngắn, nhưng phần gió mạnh nhất chủ yếu nằm ở phía nam hoàn lưu và không quét trực tiếp qua nhiều khu dân cư trên đảo.
Sau khi vượt qua khu vực trung tâm Azores, Patty bắt đầu suy yếu do xoáy thấp tầng cao hỗ trợ hệ thống dần suy giảm. Đến ngày 3 tháng 11, tốc độ di chuyển của bão chậm lại, đồng thời trường gió bề mặt thu hẹp hơn. Mặc dù cường độ giảm, cấu trúc bên trong của Patty lại có thêm đặc điểm của một xoáy thuận nhiệt đới.
Vào 12 giờ UTC ngày 3 tháng 11, Patty được xác định chuyển thành bão nhiệt đới khi nằm giữa đảo São Miguel và Santa Maria thuộc phía đông Azores. Khi đó, sức gió duy trì giảm xuống khoảng 40 hải lý/giờ. Sau quá trình chuyển đổi, hệ thống chịu tác động của gió đứt tầng theo phương thẳng đứng gia tăng và không khí khô xâm nhập, khiến đối lưu suy yếu nhanh chóng.
Ngày 4 tháng 11, Patty tiếp tục suy giảm trên vùng biển phía đông Đại Tây Dương. Khi tan rã, hệ thống nằm gần khu vực 38,5 độ vĩ bắc, 16,2 độ kinh tây với sức gió còn khoảng 35 hải lý/giờ.
Không tác động đến Biển Đông | Bão Patty tách biệt hoàn toàn với xoáy thuận châu Á
Trong bối cảnh mùa bão năm 2024 tại Tây Bắc Thái Bình Dương và Biển Đông, Patty không có liên hệ với các hệ thống nhiệt đới ảnh hưởng đến Việt Nam, Philippines hoặc Trung Quốc. Quỹ đạo của Patty hoàn toàn nằm trên Đại Tây Dương, bắt đầu từ vùng biển phía tây Đại Tây Dương và kết thúc ở phía đông khu vực này.
Patty không tạo ra nguy cơ gió mạnh, mưa lớn hay nước dâng do bão trên Biển Đông. Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia Việt Nam không đưa Patty vào nhóm hệ thống cần cảnh báo đối với lãnh thổ Việt Nam do khoảng cách địa lý và khu vực hoạt động hoàn toàn tách biệt.
Patty cũng không ảnh hưởng đến Philippines, nơi thường xuyên chịu tác động của các xoáy thuận nhiệt đới hình thành trên Tây Bắc Thái Bình Dương. Các cơ quan khí tượng Philippines theo dõi nhiều hệ thống riêng trong khu vực, nhưng Patty không nằm trong vùng trách nhiệm cảnh báo của cơ quan này.
Patty tồn tại từ ngày 1 đến ngày 4 tháng 11 năm 2024, đạt cường độ mạnh nhất với sức gió 55 hải lý/giờ trong giai đoạn cận nhiệt đới, sau đó chuyển thành bão nhiệt đới trước khi suy yếu và tan rã gần khu vực 38,5 độ vĩ bắc, 16,2 độ kinh tây ở phía đông Đại Tây Dương với sức gió còn 35 hải lý/giờ.