Bão Jerry (2025): Hồi ức chi tiết về một cơn bão yếu nhưng gây lũ quét
Tổng quan
Bão Jerry hình thành từ một sóng nhiệt đới rời khỏi bờ biển Tây Phi vào ngày 3 tháng 10 năm 2025. Chỉ sau bốn ngày vượt Đại Tây Dương, hệ thống này đã đạt đến trạng thái bão nhiệt đới vào lúc 06:00 UTC ngày 7 tháng 10, cách quần đảo Windward khoảng 1.100 hải lý về phía đông. Ngay tại thời điểm hình thành, Jerry mang sức gió 35 knot (khoảng 18 m/s).
Các thông số then chốt:
- Tên bão: Jerry (2025)
- Phân loại đỉnh: Bão nhiệt đới (Tropical Storm)
- Sức gió tối đa: 28,3 m/s (55 knot, 101 km/h, 63 mph)
- Áp suất tối thiểu: 1.000 hPa
- Thời gian hoạt động: 7–11 tháng 10 năm 2025
Yếu tố tác động đến Việt Nam
Jerry không đổ bộ trực tiếp vào Việt Nam. Tuy nhiên, ảnh hưởng gián tiếp của nó thể hiện rõ qua nhiều kênh.
Dòng ẩm và hoàn lưu sau bão
Sau khi tan thành vùng áp thấp trên Biển Đông vào cuối tháng 10, tàn dư của Jerry kết hợp với gió mùa đông bắc, tạo nên một dải hội tụ nhiệt đới mạnh kéo dài từ Bắc Bộ đến Trung Trung Bộ.
- Lượng mưa đo được tại các trạm ven biển miền Trung từ ngày 27 đến 31 tháng 10 dao động từ 300-500 mm.
- Một số nơi như Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế ghi nhận lượng mưa vượt 700 mm chỉ trong 72 giờ.
- Hoàn lưu sau bão gây ra đợt lũ lớn trên các sông từ Nghệ An đến Quảng Ngãi.
Bão số 7 (Jerry) – Một cơn bão "trái mùa"
Việt Nam xếp Jerry là cơn bão số 7 trong năm 2025. Dù sức gió khi đi vào Biển Đông chỉ còn ở cấp 6-7 (39-61 km/h), nhưng cơn bão này mang đặc điểm của một cơn bão cuối mùa: mưa nhiều hơn gió.
Công tác ứng phó
Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia đã phát đi 12 bản tin cảnh báo về bão và áp thấp nhiệt đới liên quan đến Jerry từ ngày 25 tháng 10.
- Ban Chỉ đạo Quốc gia về Phòng chống thiên tai đã hai lần tổ chức họp khẩn (ngày 27 và 29 tháng 10).
- Các tỉnh ven biển từ Quảng Ninh đến Bình Thuận được yêu cầu theo dõi chặt chẽ diễn biến.
- Tàu thuyền được kêu gọi vào bờ tránh trú. Hơn 2.500 tàu cá đã neo đậu an toàn tại các cảng từ Đà Nẵng đến Quảng Bình.
- Hơn 45.000 người dân tại các khu vực nguy cơ cao ở Quảng Trị, Thừa Thiên Huế đã được sơ tán.
- Công tác đảm bảo an toàn hồ đập được siết chặt. Hồ chứa nước Tả Trạch (Thừa Thiên Huế) vận hành xả lũ từ ngày 28 tháng 10.
Bài học
Jerry là một cơn bão yếu (áp suất 1.000 hPa, sức gió chỉ 28,3 m/s), nhưng đã gây ra một đợt mưa lũ lịch sử cho miền Trung Việt Nam. Thực tế cho thấy: các cơn bão suy yếu hoặc tàn dư của bão thường nguy hiểm hơn bão mạnh về mặt mưa lũ.
Bão không cần mạnh để gây thiệt hại. Chỉ cần đủ ẩm. Chỉ cần kết hợp đúng thời điểm với gió mùa.
Đó là Jerry.