Báo cáo chuyên sâu: Bão Halong (2025) – Từ siêu bão cấp 4 đến cơn lũ kỷ lục tại Alaska
Tác giả: Phóng viên Khí tượng cao cấp
|
| Tên quốc tế | Halong |
| Năm | 2025 |
| Cấp độ mạnh nhất | Siêu bão cấp 4 (theo thang Saffir-Simpson) |
| Sức gió tối đa duy trì | 61,2 m/s (136 mph, 119 knot, 220 km/h) |
| Áp suất tối thiểu | 936 hPa |
| Thời gian đạt đỉnh | Ngày 7 tháng 10 năm 2025 |
Đỉnh điểm sức mạnh: Siêu bão cấp 4 (ngày 7 tháng 10)
Sáng sớm ngày 7 tháng 10. Halong đạt đỉnh điểm về cường độ.
936 hPa. 220 km/h. 119 knot.
Những con số này đưa Halong vào nhóm các xoáy thuận nhiệt đới cực đoan nhất trên Trái Đất trong năm 2025. Vệ tinh NOAA-20 chụp được hình ảnh một siêu bão gần như hoàn hảo về mặt đối xứng—mắt bão siêu nhỏ, rõ nét, với độ phân giải cao cho thấy các dải mây xoắn ốc cuộn chặt, trải dài hơn 1.000 km.
- Áp suất: 936 hPa (mức áp suất cực thấp, chỉ ngang bằng với các siêu bão lịch sử khác)
- Sức gió: 220 km/h (tương đương 136 mph)—sức tàn phá có thể san phẳng các công trình kiên cố
- Vị trí đỉnh điểm: Ngay phía nam quần đảo Nhật Bản, nơi vùng nước ấm sâu đã cung cấp nhiên liệu cho quá trình tăng cường bùng nổ
Cơn bão này mạnh hơn bão Haiyan (2013) ở giai đoạn đầu trên biển, mặc dù không duy trì cường độ đó lâu dài.
Ảnh hưởng gián tiếp đến Việt Nam
Không có đường đi nào của bão Halong chạm vào lãnh thổ Việt Nam. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là Việt Nam hoàn toàn đứng ngoài vòng ảnh hưởng.
1. Nhiễu động trường gió trên Biển Đông
Trong khi Halong hoạt động mạnh trên Biển Philippines, một vùng nhiễu động khác—thực chất là hoàn lưu kéo dài từ rìa tây nam của bão—đã gây ra các đợt sóng lớn và mưa rải rác tại khu vực quần đảo Hoàng Sa và vùng biển phía đông của Việt Nam. Các trạm khí tượng ven biển từ Quảng Ninh đến Quảng Ngãi ghi nhận gió giật nhẹ và biển động cấp 4–5.
2. Hiệu ứng tương tác: Bão Halong và gió mùa Tây Nam
Sự hiện diện của Halong, dù ở xa, đã tăng cường gió mùa Tây Nam về phía Việt Nam. Dòng ẩm mạnh hơn bình thường đã gây mưa vừa đến mưa to tại các tỉnh Nam Bộ và Tây Nguyên trong các ngày 8–10 tháng 10.
- Lượng mưa tích lũy 3 ngày tại một số trạm:
- Cần Thơ: 85 mm
- Buôn Ma Thuột: 72 mm
- Pleiku: 63 mm
- Các đợt mưa này không gây ngập lụt nghiêm trọng, nhưng được ghi nhận là trên mức trung bình lịch sử cho giai đoạn đầu tháng 10.
3. Cảnh báo và công tác phòng chống
Cục Khí tượng Thủy văn Việt Nam đã liên tục cập nhật thông tin về bão Halong ngay từ khi nó mới hình thành. Các bản tin phát đi trên truyền hình quốc gia và hệ thống tin nhắn khẩn cấp đều nhấn mạnh rằng bão không ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền Việt Nam.
Tuy nhiên, một cảnh báo vẫn được đưa ra: các tàu thuyền hoạt động ở vùng biển phía đông Vịnh Bắc Bộ và khu vực Biển Đông cần cảnh giác trước sóng lớn do ảnh hưởng từ khối khí di chuyển từ hoàn lưu Halong.
Công tác phòng chống của Việt Nam trong cơn bão này chủ yếu mang tính chất chủ động và thận trọng:
- Ban Chỉ đạo Quốc gia về Phòng chống thiên tai đã có công điện khẩn yêu cầu các tỉnh ven biển theo dõi chặt chẽ diễn biến
- Tổ chức trực ban 24/24 tại nhiều địa phương
- Nhắc nhở ngư dân bám sát tần số thông tin khí tượng hàng hải
Bài học và nhận định
Bão Halong là một ví dụ điển hình về tính không thể đoán trước của các xoáy thuận nhiệt đới trong kỷ nguyên biến đổi khí hậu. Nó nhắc nhở rằng:
- Một siêu bão có thể hình thành và mạnh lên với tốc độ chóng mặt chỉ trong 48 giờ
- Quỹ đạo của bão có thể đi chệch hướng hàng nghìn km so với dự báo ban đầu
- Ngay cả khi không đổ bộ, một cơn bão mạnh vẫn có thể gây ra các tác động gián tiếp thông qua tương tác với gió mùa và trường khí áp khu vực
Đối với Việt Nam, dù bão Halong không phải là một cơn bão trực tiếp, nhưng nó là lời nhắc nhở về tầm quan trọng của việc đầu tư vào hệ thống cảnh báo sớm và năng lực dự báo. Một cơn bão khác, với quỹ đạo hướng thẳng vào Biển Đông, có thể sẽ hoàn toàn khác.