Bão Haishen 2026: Phân tích Hồi cứu
Hình thành và Lịch sử Khí tượng
Bão Haishen hình thành từ một vùng nhiễu động nhiệt đới ở phía đông Philippines vào đầu tháng 7 năm 2026. Ngày 13 tháng 7, nó mạnh lên thành bão nhiệt đới, với sức gió duy trì tối đa 65 km/h và giật lên tới 80 km/h. Bão di chuyển theo hướng tây bắc với tốc độ 20 km/h, đi vào Khu vực Trách nhiệm của Philippines (PAR) vào ngày 14 tháng 7 và được đặt tên địa phương là Josie. Tuy nhiên, điều kiện môi trường không thuận lợi khiến bão suy yếu dần và được dự báo sẽ suy yếu thành áp thấp nhiệt đới vào ngày 15 tháng 7.
Mặc dù ban đầu được dự báo là một hệ thống yếu, Haishen đã tăng cường nhanh chóng khi tiếp cận Nhật Bản và Hàn Quốc, nhờ nhiệt độ mặt nước biển ấm. Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA) báo cáo rằng bão đạt cường độ đỉnh với sức gió duy trì 150 km/h, tương đương bão cấp 2. Sau đó, Haishen đổi hướng lên phía bắc-tây bắc, đổ bộ vào miền nam Nhật Bản vào ngày 16 tháng 7 trước khi đi qua Bán đảo Triều Tiên.
Tác động và Thiệt hại
Việt Nam: Mặc dù Haishen không ảnh hưởng trực tiếp đến Việt Nam, nhưng hoàn lưu của bão đã tăng cường gió mùa tây nam, gây mưa lớn ở các tỉnh Bắc Bộ và Trung Bộ. Mưa lớn đã dẫn đến ngập lụt cục bộ và sạt lở đất ở một số khu vực miền núi. Thiệt hại về nông nghiệp ước tính khoảng 100 triệu USD. Không có thiệt hại về người được báo cáo.
Nhật Bản: Haishen mang theo mưa lớn kỷ lục, gây ra lở đất và lũ lụt trên diện rộng ở Kyushu và phía tây Honshu. Lượng mưa 100–150 mm được ghi nhận ở nhiều nơi, với một số nơi vượt quá 200 mm. Bão khiến ít nhất 45 người thiệt mạng và hơn 200 người bị thương. Thiệt hại cơ sở hạ tầng nghiêm trọng, hàng nghìn ngôi nhà bị ngập và 1,2 triệu hộ gia đình mất điện. Thiệt hại nông nghiệp ước tính 1,5 tỷ USD.
Hàn Quốc: Bão đổ bộ vào bờ biển phía nam, mang theo gió mạnh và mưa lớn. Nước dâng do bão nhấn chìm các cộng đồng ven biển, đặc biệt là Busan và đảo Jeju. Ít nhất 30 người thiệt mạng, thiệt hại về nhà cửa, đường sá và cảng vượt quá 2 tỷ USD. Chính phủ đã ban bố tình trạng khẩn cấp ở các tỉnh bị ảnh hưởng.
Philippines: Mặc dù Haishen không đổ bộ, nhưng nó đã tăng cường gió mùa tây nam, gây mưa lớn và lũ lụt ở Luzon và Visayas. Một số vụ lở đất đã được báo cáo, và ít nhất 10 người thiệt mạng. Thiệt hại nông nghiệp ước tính 500 triệu USD.
Đài Loan: Bão đi qua phía bắc Đài Loan, nhưng dải mây ngoài cùng mang theo mưa lớn và gió mạnh. Lở đất xảy ra ở vùng núi, và lũ lụt ảnh hưởng đến các vùng trũng thấp. Tổng thiệt hại khoảng 800 triệu USD, với 15 người thiệt mạng.
Trung Quốc: Haishen suy yếu trước khi đến Trung Quốc, nhưng vẫn mang theo gió giật và mưa đến các tỉnh Phúc Kiến và Chiết Giang. Ngập lụt nhẹ và mất điện được báo cáo, thiệt hại kinh tế 300 triệu USD.
Tổng thể: Bão gây ra hơn 100 ca tử vong và tổng thiệt hại kinh tế khoảng 8,71 tỷ USD (USD 2020), trở thành một trong những cơn bão gây thiệt hại nhất năm 2026.
Phản ứng của Chính phủ và Nỗ lực Cứu trợ
Việt Nam: Ban Chỉ đạo Quốc gia về Phòng chống Thiên tai đã theo dõi chặt chẽ diễn biến của bão và ban hành công điện chỉ đạo các địa phương chủ động ứng phó. Các tỉnh miền núi phía Bắc đã triển khai phương án sơ tán dân cư khỏi vùng nguy hiểm.
Nhật Bản: Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản được triển khai cho các hoạt động tìm kiếm và cứu nạn. Chính phủ thiết lập các trung tâm sơ tán và phân phối vật tư khẩn cấp. Thủ tướng đã công bố quỹ cứu trợ thiên tai đặc biệt trị giá 500 triệu USD.
Hàn Quốc: Chính phủ huy động quân đội và cảnh sát cho các nỗ lực cứu hộ. Tình trạng khẩn cấp được ban bố cho Busan và các khu vực bị ảnh hưởng khác. 300 triệu USD được phân bổ cho phục hồi.
Philippines: PAGASA đưa ra các bản tin thường xuyên, và Hội đồng Quản lý và Giảm thiểu Rủi ro Thiên tai Quốc gia (NDRRMC) đã bố trí sẵn hàng cứu trợ. Chính quyền địa phương tiến hành sơ tán phòng ngừa.
Đài Loan: Cục Khí tượng Trung ương đưa ra cảnh báo, và quân đội được đặt trong tình trạng sẵn sàng. Sau bão, các hoạt động dọn dẹp bắt đầu ngay lập tức, với bồi thường cho nông dân.
Trung Quốc: Cục Khí tượng Trung Quốc theo dõi bão và đưa ra các khuyến cáo. Chính quyền địa phương ở Phúc Kiến và Chiết Giang đã kích hoạt các kế hoạch ứng phó khẩn cấp.
Các tổ chức viện trợ quốc tế, bao gồm Hội Chữ thập đỏ, đã hỗ trợ các khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất. Cơn bão nhấn mạnh sự cần thiết phải cải thiện hệ thống cảnh báo sớm và khả năng chống chịu khí hậu ở Đông Á.