Bão Barijat 2024: Vòng đời trọn vẹn trên Thái Bình Dương, không chạm đất liền châu Á
Bão Barijat năm 2024 hình thành trên khu vực tây bắc Thái Bình Dương vào đầu tháng 10 và kết thúc quá trình tồn tại sau khi chuyển thành hệ thống ngoại nhiệt đới giữa vùng biển phía bắc Thái Bình Dương. Hệ thống đạt cường độ mạnh nhất vào ngày 10 tháng 10 với sức gió duy trì 45 hải lý/giờ, tương đương khoảng 83 km/giờ, cùng áp suất trung tâm 985 hPa. Quỹ đạo của bão hướng về phía bắc, hoạt động hoàn toàn trên vùng biển xa, không ảnh hưởng trực tiếp đến Việt Nam, Trung Quốc hay Philippines. Các cơ quan khí tượng trong khu vực, bao gồm Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia Việt Nam và Cơ quan Khí tượng, Địa vật lý và Thiên văn Philippines (PAGASA), theo dõi diễn biến hệ thống trong bối cảnh mùa bão tây bắc Thái Bình Dương năm 2024.
Khởi nguồn ngoài khơi Mariana: Bão Barijat mở đầu hành trình tiến về phía bắc
Bão Barijat bắt đầu phát triển từ một vùng nhiễu động trên khu vực phía đông Philippines và gần quần đảo Mariana vào đầu tháng 10 năm 2024. Trong giai đoạn đầu, hệ thống duy trì cường độ yếu với cấu trúc áp thấp nhiệt đới, di chuyển theo hướng bắc trên vùng biển rộng của tây bắc Thái Bình Dương. Dữ liệu theo dõi quốc tế ghi nhận hệ thống được xác định vào ngày 4 tháng 10 với hoàn lưu còn nhỏ, sức gió duy trì khoảng 15 hải lý/giờ và áp suất trung tâm gần 1008 hPa.
Khi tiến gần khu vực phía bắc quần đảo Mariana, hệ thống bắt đầu tổ chức tốt hơn nhờ điều kiện khí quyển thuận lợi. Đến ngày 6 tháng 10, Barijat mạnh lên thành bão nhiệt đới với sức gió duy trì khoảng 38 hải lý/giờ và áp suất trung tâm giảm xuống khoảng 992 hPa. Đây là giai đoạn tăng cường rõ rệt nhất trong vòng đời của bão trước khi hệ thống tiếp tục di chuyển lên vùng biển có điều kiện nhiệt động lực học thay đổi.
Tại Philippines, PAGASA theo dõi khu vực phía đông nước này trong mùa bão năm 2024 nhưng Barijat không đi vào vùng trách nhiệm cảnh báo của cơ quan này theo hướng gây ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền. Hệ thống không tạo ra cảnh báo cấp độ gió nguy hiểm theo thang tín hiệu cảnh báo bão của Philippines, cũng không gây mưa lớn diện rộng hoặc gió mạnh trên các đảo chính của quốc gia này.
Đối với Việt Nam và Trung Quốc, khoảng cách xa của tâm bão khiến hệ thống không tiến vào Biển Đông. Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia Việt Nam không phát đi cảnh báo bão trực tiếp liên quan đến Barijat trên lãnh thổ Việt Nam, trong khi các khu vực ven biển Trung Quốc cũng không ghi nhận tác động đất liền từ hệ thống này.
Đỉnh mạnh ngoài khơi Nhật Bản: Bão Barijat đạt cực đại trước khi chuyển đổi
Sau khi đạt trạng thái bão nhiệt đới, Barijat tiếp tục di chuyển nhanh theo hướng bắc và đông bắc trên vùng biển xa phía đông Nhật Bản. Trong ngày 9 và 10 tháng 10, hệ thống duy trì hoàn lưu rõ ràng và tăng cường trở lại sau giai đoạn dao động cường độ.
Vào lúc 18:00 UTC ngày 10 tháng 10, bão Barijat đạt cường độ cực đại với sức gió duy trì 45 hải lý/giờ, tương đương khoảng 83 km/giờ, và áp suất trung tâm 985 hPa. Đây là mức mạnh nhất được ghi nhận trong toàn bộ vòng đời của hệ thống. Tuy nhiên, Barijat vẫn nằm trên đại dương, không đạt cấp độ bão cuồng phong và không hình thành vùng gió nguy hiểm kéo dài ảnh hưởng đến khu vực dân cư ven biển.
Khi tiến lên các vùng vĩ độ cao hơn, Barijat chịu tác động ngày càng lớn từ môi trường biển lạnh và sự thay đổi của hoàn lưu khí quyển. Nguồn năng lượng từ mặt biển giảm dần khiến cấu trúc lõi ấm của bão suy yếu, đồng thời hệ thống bắt đầu mang đặc điểm của một xoáy thuận ngoại nhiệt đới.
Trong thời gian Barijat tồn tại, các vùng ven biển Việt Nam, Trung Quốc và Philippines không ghi nhận thiệt hại do gió bão, nước dâng hoặc mưa lớn liên quan trực tiếp đến hệ thống. Quỹ đạo thực tế cho thấy tâm bão duy trì trên vùng biển phía đông Philippines rồi hướng xa về phía Nhật Bản, thay vì tiến vào khu vực Biển Đông.
Tan rã trên biển lạnh: Dấu mốc kết thúc vòng đời Bão Barijat 2024
Sau thời điểm đạt cực đại, Barijat nhanh chóng chuyển đổi từ một bão nhiệt đới sang xoáy thuận ngoại nhiệt đới vào ngày 10 tháng 10. Quá trình này diễn ra khi hệ thống di chuyển vào khu vực biển lạnh hơn, nơi không còn duy trì đầy đủ các điều kiện cần thiết cho một cơn bão nhiệt đới phát triển.
Trong những ngày tiếp theo, tàn dư của Barijat tiếp tục di chuyển qua vùng biển phía bắc Thái Bình Dương, hướng về khu vực gần quần đảo Kuril và sau đó tiến ra phía đông. Hệ thống mất dần đặc điểm hoàn lưu nhiệt đới, trở thành một vùng nhiễu động ngoại nhiệt đới trong chuỗi thời tiết vĩ độ trung bình.
Dữ liệu theo dõi khí tượng ghi nhận vòng đời của Barijat kéo dài từ ngày 4 tháng 10 đến ngày 11 tháng 10 năm 2024, trong đó giai đoạn bão nhiệt đới hoạt động chủ yếu trên đại dương. Việc phân biệt giữa thời điểm mất trạng thái bão nhiệt đới và thời điểm tàn dư hoàn toàn tan biến giúp xác định chính xác quá trình kết thúc của một xoáy thuận.
Bão Barijat là một xoáy thuận nhiệt đới hình thành tại tây bắc Thái Bình Dương với quỹ đạo hoàn toàn trên biển. Hệ thống trải qua các giai đoạn áp thấp nhiệt đới, bão nhiệt đới, đạt cường độ mạnh nhất với sức gió 45 hải lý/giờ vào ngày 10 tháng 10, sau đó chuyển thành xoáy thuận ngoại nhiệt đới trên vùng biển phía bắc Thái Bình Dương.