Bão nhiệt đới Aletta hình thành ngoài khơi tây nam Mexico vào đầu tháng 7 năm 2024, trở thành cơn bão được đặt tên muộn nhất trên lưu vực Đông Thái Bình Dương kể từ khi kỷ nguyên vệ tinh bắt đầu theo dõi vào năm 1966. Hệ thống nhỏ này nhanh chóng mạnh lên thành bão nhiệt đới vào ngày 4 tháng 7 trước khi suy yếu trên vùng biển xa bờ. Aletta không đổ bộ vào đất liền, không gây thiệt hại hoặc thương vong tại khu vực ven biển Châu Mỹ và các đảo Caribe. Hồ sơ hoạt động của Aletta cung cấp thêm dữ liệu quan sát về sự hình thành và tan rã của các xoáy thuận nhiệt đới ngắn ngày trên đại dương.
Khởi nguồn ngoài khơi Mexico: Aletta xuất hiện từ sóng nhiệt đới cuối tháng 6
Aletta bắt nguồn từ một sóng nhiệt đới có liên quan đến hệ thống đã phát triển thành bão Chris trên Vịnh Mexico. Khi nhiễu động này tiến gần Trung Mỹ trong ngày 27–28 tháng 6 năm 2024, phần phía nam của nó gặp dải hội tụ gió mùa trên vùng biển phía đông Thái Bình Dương, tạo điều kiện cho mây đối lưu phát triển mạnh hơn.
Sau khi bão Chris tan trên Mexico vào ngày 1 tháng 7, khu vực mưa dông còn sót lại tiếp tục duy trì trên vùng biển gần kinh tuyến 105°Tây. Đến ngày 3 tháng 7, một vùng áp thấp mới hình thành ngoài khơi tây nam Mexico và bắt đầu di chuyển về phía bắc.
Trung tâm Bão quốc gia Hoa Kỳ (NHC), cơ quan theo dõi và cảnh báo xoáy thuận nhiệt đới tại khu vực này, xác định hệ thống trở thành áp thấp nhiệt đới lúc 06:00 UTC ngày 4 tháng 7, khi tâm bão nằm cách Manzanillo, Mexico khoảng 200 hải lý về phía nam.
Dữ liệu quỹ đạo chính thức cho thấy Aletta bắt đầu từ vị trí khoảng 14,5°Bắc, 104,3°Tây vào tối ngày 3 tháng 7 với sức gió 25 hải lý/giờ. Chỉ trong vài giờ tiếp theo, hoàn lưu tiếp tục tổ chức và đưa hệ thống tiến gần ngưỡng bão nhiệt đới.
Đến 12:00 UTC ngày 4 tháng 7, Aletta đạt cấp bão nhiệt đới tại vị trí khoảng 17,1°Bắc, 105,6°Tây. Sự phát triển nhanh chóng này đánh dấu thời điểm hệ thống đạt cường độ cao nhất trong toàn bộ vòng đời.
Đạt đỉnh trên biển rộng: Aletta giữ sức mạnh trước khi suy yếu
Aletta đạt cường độ cực đại từ 12:00 UTC ngày 4 tháng 7 đến 00:00 UTC ngày 5 tháng 7. Khi đó, bão duy trì sức gió tối đa 35 hải lý/giờ, tương đương khoảng 64 km/giờ, với áp suất trung tâm 1005 mb.
Các phân tích vệ tinh cho thấy Aletta là một xoáy thuận có kích thước nhỏ, với vùng gió mạnh tập trung gần tâm. Dữ liệu radar khẩu độ tổng hợp từ vệ tinh ghi nhận bán kính gió mạnh nhất chỉ khoảng 15 hải lý, phản ánh cấu trúc gọn của hệ thống.
Trong thời gian đạt đỉnh, Aletta vẫn nằm trên vùng biển xa ngoài khơi Mexico. Quỹ đạo của bão không hướng vào đất liền, giúp các khu vực ven biển Châu Mỹ, Trung Mỹ và các đảo Caribe tránh được tác động trực tiếp.
Dù không tạo ra ảnh hưởng về dân sinh, Aletta vẫn thu hút sự chú ý của giới khí tượng vì đây là cơn bão được đặt tên muộn nhất trên Đông Thái Bình Dương trong kỷ nguyên quan trắc vệ tinh. Sự xuất hiện của hệ thống này bổ sung thêm dữ liệu cho việc nghiên cứu hoạt động bão đầu mùa tại khu vực.
Mặc dù Aletta không ảnh hưởng trực tiếp đến Việt Nam, các dữ liệu giám sát của NHC vẫn là nguồn tham khảo quan trọng trong nghiên cứu khí tượng nhiệt đới toàn cầu, bao gồm việc phân tích quá trình phát triển và suy yếu của các hệ thống bão trên đại dương.
Tan rã trên Thái Bình Dương: Aletta mất tổ chức sau khi đạt đỉnh
Sau thời điểm mạnh nhất, Aletta nhanh chóng suy yếu khi cấu trúc mây đối lưu quanh tâm bão giảm dần. Đến sáng ngày 5 tháng 7, hệ thống không còn duy trì được sức gió cấp bão nhiệt đới và được hạ cấp thành áp thấp nhiệt đới.
Lúc 06:00 UTC ngày 5 tháng 7, Aletta nằm gần vị trí 18,7°Bắc, 108,4°Tây với sức gió khoảng 30 hải lý/giờ. Hệ thống tiếp tục di chuyển chậm về phía tây trên vùng biển phía nam bán đảo Baja California trong khi hoàn lưu suy yếu.
Trong ngày 6 tháng 7, Aletta chỉ còn là một vùng áp thấp yếu với sức gió giảm xuống 20 hải lý/giờ. Tại 18:00 UTC cùng ngày, hệ thống tan rã hoàn toàn ở vị trí khoảng 18,1°Bắc, 113,0°Tây.
Vòng đời của Aletta kết thúc sau khoảng ba ngày kể từ khi hình thành áp thấp nhiệt đới. Toàn bộ quá trình từ lúc phát triển, đạt đỉnh đến khi suy yếu đều diễn ra trên vùng biển mở của Đông Thái Bình Dương.
Không có thiệt hại ven biển: Aletta chỉ để lại dấu ấn quan trắc
Aletta không tạo ra tác động trực tiếp đối với Mexico, Hoa Kỳ, Trung Mỹ hoặc các đảo Caribe. Không có cảnh báo ven biển, lệnh sơ tán, báo cáo thiệt hại cơ sở hạ tầng hay trường hợp tử vong nào liên quan đến hệ thống này.
Đối với các cộng đồng ven biển Châu Mỹ, Aletta chỉ xuất hiện trong các bản tin theo dõi khí tượng do khoảng cách xa đất liền. Hệ thống duy trì quỹ đạo trên biển trong suốt thời gian tồn tại và không gây ảnh hưởng đến hoạt động dân sinh.
Dữ liệu cuối cùng ghi nhận Aletta suy yếu thành một vùng áp thấp với sức gió 20 hải lý/giờ vào ngày 6 tháng 7 năm 2024 tại khu vực 18,1°Bắc, 113,0°Tây trên Đông Thái Bình Dương.