Áp suất gradient dữ dội trên Vịnh Mexico: Bão nhiệt đới Alberto và nước dâng ven biển Mỹ
Cơn bão nhiệt đới Alberto hình thành vào giữa tháng 6/2024 từ một xoáy Trung Mỹ trên vùng biển ấm của Vịnh Campeche. Sự kết hợp giữa áp cao mạnh ở miền đông Hoa Kỳ và áp thấp đang phát triển đã tạo nên một gradient áp suất rất lớn ở phía bắc Vịnh Mexico. Bão mạnh lên vào ngày 19/6 và đổ bộ gần Tampico, Mexico, rạng sáng 20/6 với sức gió 45 hải lý/giờ. Gió đông dai dẳng đã gây ngập lụt ven biển ở Texas và Louisiana, cùng mưa lớn chết người ở Mexico.
Nguồn gốc từ Xoáy Trung Mỹ: Sự hình thành của bão nhiệt đới Alberto
Nguồn gốc của cơn bão nhiệt đới Alberto bắt đầu từ một xoáy Trung Mỹ (CAG) rộng lớn hình thành quanh ngày 15/6. Đối lưu sâu và xoáy tầng thấp di chuyển tây bắc qua bán đảo Yucatan, rồi hội tụ trên vùng nước rất ấm của Vịnh Campeche vào 17/6. Các quan trắc cho thấy một áp thấp rộng lớn cách Ciudad del Carmen khoảng 90 hải lý về phía tây bắc. Lúc này, hoàn lưu của bão kéo dài theo hướng tây bắc – đông nam, với vùng áp suất thấp rất rộng nhưng gió gần tâm còn yếu.
Rãnh trên cao ở Texas dịch chuyển lên phía bắc vào 19/6, trong khi một vùng áp cao mở rộng về phía tây từ miền nam Hoa Kỳ. Điều này buộc hệ thống đổi hướng sang tây và nhanh chóng tổ chức lại. Trung tâm Bão Quốc gia Hoa Kỳ đã nâng cấp hệ thống thành bão nhiệt đới Alberto lúc 10 giờ sáng CDT ngày 19/6. Do bán kính gió cực rộng, vùng gió mạnh nhất nằm cách tâm bão hàng trăm hải lý về phía bắc.
Tác động xa tâm: Áp suất gradient và ngập lụt ven bờ Mỹ
Đặc điểm nguy hiểm nhất của cơn bão nhiệt đới Alberto là gradient áp suất cực mạnh giữa tâm bão và khối áp cao cố định ở miền đông Hoa Kỳ. Chính sự chênh lệch này làm gia tăng gió đông liên tục trên khắp vùng biển phía bắc Vịnh Mexico. Dù tâm bão nằm xa về phía nam, vùng duyên hải đông nam Texas và nam Louisiana vẫn hứng chịu gió giật 40–45 mph và nước dâng 2,5–3,0 feet (MHHW), gây ngập lụt và nhiễm mặn kéo dài.
Bão đổ bộ gần Tampico lúc gần sáng 20/6 với sức gió duy trì tối đa 50 mph (45 hải lý/giờ). Sau khi vào đất liền, hệ thống nhanh chóng suy yếu trên địa hình núi cao của Trung Mexico và tan vào chiều cùng ngày. Dù ngắn ngủi, nó đã gây ra 5 ca tử vong trực tiếp ở Mexico và 1 ca ở Texas. Cơn bão nhiệt đới Alberto là minh chứng điển hình cho việc một cơn bão rộng có thể gây họa ven biển cách xa tâm hàng trăm km.