Mabilis na Paglakas ng Bagyong Kiyapo (Noul), Itinaas ang mga Signal sa Hilagang Luzon
Nabuo ang Bagyong Kiyapo (pandaigdigang pangalan: Noul) noong Hulyo 22, 2026 sa silangan ng Pilipinas bilang isang mahinang tropikal na depresyon. Mabilis itong lumakas habang kumikilos pahilagang-kanluran sa Kanlurang Pasipiko at umabot sa antas ng malakas na bagyo noong Hulyo 25. Naabot ni Kiyapo ang pinakamataas na lakas nito na may hanging humigit-kumulang 155 kilometro bawat oras habang nasa bahagi ng Dagat Timog Tsina. Nagdulot ang bagyo ng malalakas na pag-ulan, hangin, at paghahandang pangsakuna sa Pilipinas at mga baybaying lugar ng timog Tsina.
Pagbuo sa Karagatan: Simula ng Bagyong Kiyapo sa Silangan ng Pilipinas (Hulyo 22)
Nagsimula ang Bagyong Kiyapo bilang isang mababang presyon na sistema sa silangan ng kapuluan ng Pilipinas noong Hulyo 22, 2026. Sa unang yugto nito, inuri ito bilang tropikal na depresyon na may mahinang organisasyon ng mga ulap at limitadong lakas ng hangin. Habang nananatili sa mainit na bahagi ng karagatan, unti-unting nabuo ang mas malinaw na sentro ng sirkulasyon at lumakas ang mga banda ng pag-ulan sa paligid nito.
Ang paggalaw ni Kiyapo sa hilagang-kanlurang direksiyon ang nagdala rito patungo sa mas paborableng kondisyon sa atmospera. Ang mainit na tubig-dagat sa Kanlurang Pasipiko, sapat na halumigmig, at mas maayos na pag-agos ng hangin sa mataas na bahagi ng atmospera ang tumulong sa pagpapatatag ng sistema.
Sa unang tala ng Administrasyong Meteorolohikal ng Tsina (CMA), ang bagyo ay may bilis ng hangin na 29 knot at presyur na 1000 hPa.
Bilang tugon sa lumalakas na sistema, sinimulan ng Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (PAGASA) ang pagbibigay ng mga babala at pagsusuri sa posibleng epekto nito. Ginamit ng PAGASA ang lokal na pangalan na Kiyapo kasabay ng pandaigdigang pangalan na Noul.
Mabilis na Paglakas: Mula Tropikal na Bagyo Tungong Malakas na Bagyo (Hulyo 24-25)
Ang pinakamabilis na pagbabago ng lakas ni Kiyapo ay naganap mula Hulyo 24 hanggang Hulyo 25, 2026. Mula sa antas ng matinding tropikal na bagyo, mabilis nitong naabot ang kategorya ng malakas na bagyo habang dumadaan sa hilagang bahagi ng Dagat Kanlurang Pilipinas at patungo sa Dagat Timog Tsina.
Noong Hulyo 24, ipinakita ng mga obserbasyon na tumaas ang bilis ng hangin ni Kiyapo mula humigit-kumulang 49 knot hanggang mahigit 60 knot. Kasabay nito, bumaba ang presyur sa gitna ng bagyo at naging mas organisado ang panlabas na istruktura ng ulap. Ang pagbuo ng mas matatag na sentro ng sirkulasyon ang nagbigay-daan sa mabilis na pagtaas ng intensidad.
Pagsapit ng Hulyo 25, naabot ni Kiyapo ang pinakamalakas nitong yugto. Ayon sa datos ng CMA, umabot ang hangin nito sa humigit-kumulang 42 metro bawat segundo, katumbas ng halos 155 kilometro bawat oras, habang nasa hilagang bahagi ng Dagat Timog Tsina. Naitala ang pinakamalakas na posisyon nito malapit sa 22° hilagang latitud at 115° silangang longhitud.
Habang lumalakas ang bagyo, nagtaas ang PAGASA ng mga Tropical Cyclone Wind Signal para sa ilang bahagi ng Pilipinas. Umabot ang mga inilabas na babala sa Signal Blg. 1, Signal Blg. 2, at Signal Blg. 3 sa mga lugar na nasa landas ng malalakas na hangin at pag-ulan. Ang sistemang ito ng babala ang nagsilbing pangunahing gabay sa mga lokal na pamahalaan at residente para sa paghahanda, paglikas, at pagpapatupad ng mga hakbang pangkaligtasan.
Naitala sa panahong ito ang pinakamabilis na pagtaas ng lakas ni Kiyapo, mula sa isang tropikal na sistema noong unang yugto nito hanggang sa isang malakas na bagyo na may hanging mahigit 150 kilometro bawat oras.
Paglapit sa Kalupaan: Epekto sa Pilipinas at Pagdaan sa Timog Tsina
Habang patuloy na kumikilos pahilagang-kanluran si Kiyapo, nakaapekto ang malalakas na hangin at pag-ulan nito sa ilang bahagi ng Pilipinas. Ang mga lalawigan at isla na nakaharap sa Dagat Kanlurang Pilipinas ang pangunahing minonitor dahil sa panganib ng pagtaas ng alon, pagbaha, at pinsala sa mga imprastraktura.
Sa ilalim ng mga inilabas na babala ng PAGASA, nagsagawa ng paghahanda ang mga lokal na pamahalaan sa mga lugar na sakop ng mga signal ng bagyo. Kabilang dito ang paghahanda ng mga evacuation center, pagbabantay sa mga mabababang lugar, at paglalagay ng mga rescue team sa mga komunidad na maaaring maapektuhan.
Hindi direktang tumama ang sentro ni Kiyapo sa malaking bahagi ng kapuluan ng Pilipinas, ngunit ang malawak na sirkulasyon nito ay nagdala ng masamang panahon sa ilang lugar. Ang mga panlabas na ulap ng bagyo ay nagdulot ng mga pag-ulan at pabago-bagong kondisyon ng panahon sa mga lugar na malapit sa dinaanang ruta.
Pagkatapos dumaan sa paligid ng hilagang bahagi ng rehiyon, nagpatuloy ang bagyo patungo sa baybayin ng timog Tsina. Ang paglapit nito sa kalupaan ay nagdulot ng malalakas na pag-ulan at bugso ng hangin sa mga apektadong lugar. Sa yugtong ito, nagsimulang humina ang organisasyon ng bagyo dahil sa epekto ng pagkikiskisan sa lupa at pagbabago ng kapaligiran sa atmospera.
Paghina at Pagwakas: Huling Yapak ng Bagyong Kiyapo (Hulyo 26-27)
Matapos ang pinakamataas na lakas noong Hulyo 25, mabilis na humina ang Bagyong Kiyapo habang lumalapit sa kalupaan ng timog Tsina. Noong Hulyo 26, bumaba ang antas nito mula malakas na bagyo tungo sa mas mahinang kategorya dahil sa patuloy na epekto ng lupa at pagkawala ng paborableng kondisyon sa karagatan.
Ayon sa tala ng CMA, bumaba ang bilis ng hangin ni Kiyapo mula mahigit 80 knot sa pinakamalakas nitong yugto tungo sa humigit-kumulang 49 knot noong Hulyo 26. Kasabay nito, tumaas ang presyur sa gitna ng sistema habang nawawala ang dating organisadong istruktura ng ulap.
Noong Hulyo 27, tuluyan nang bumaba ang sistema sa antas ng tropikal na depresyon. Nasa paligid ito ng 26.7° hilagang latitud at 113.2° silangang longhitud, na may hanging humigit-kumulang 12 metro bawat segundo at presyur na nasa antas na 1002 hPa.
Ang huling tala ng pagmamanman sa Bagyong Kiyapo ay nagpakita ng patuloy na paghina ng sistema noong Hulyo 27, 2026 habang lumalayo ito mula sa mga pangunahing lugar na naapektuhan.